अन्वयः
AI
आपदि उन्मार्ग-गमने च कार्य-काल-अत्ययेषु (च) हित-अन्वेषी अपृष्टः अपि कल्याण-भाषितम् ब्रूयात् ।
Summary
AI
In times of calamity, when someone wanders onto the wrong path, or when the time for action is slipping away, a well-wisher should speak beneficial words even without being asked.
सारांश
AI
विपत्ति आने पर, गलत मार्ग पर चलने पर या कार्य का समय बीतने पर, शुभचिंतक को बिना पूछे ही हितकारी बात कह देनी चाहिए।
पदच्छेदः
AI
| आपदि | आपद् (७.१) | In times of calamity |
| उन्मार्ग-गमने | उन्मार्ग–गमन (√गम्+ल्युट्, ७.१) | when wandering onto the wrong path |
| च | च | and |
| कार्य-काल-अत्ययेषु | कार्य (√कृ+ण्यत्)–काल–अत्यय (अति√इ+अच्, ७.३) | when the time for action is slipping away |
| हित-अन्वेषी | हित (√धा+क्त)–अन्वेषिन् (अनु√इष्+णिन्), १.१ | a well-wisher |
| अपृष्टः | अपृष्ट (अ√प्रच्छ्+क्त), १.१ | unasked |
| अपि | अपि | even |
| कल्याण-भाषितम् | कल्याण–भाषित (√भाष्+क्त, २.१) | beneficial words |
| ब्रूयात् | ब्रूयात् (√ब्रू कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | should speak |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| आ | प | द्यु | न्मा | र्ग | ग | म | ने |
| का | र्य | का | ला | त्य | ये | षु | च |
| अ | पृ | ष्टो | पि | हि | ता | न्वे | षी |
| ब्रू | या | त्क | ल्या | ण | भा | षि | तम् |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.