अल्पेच्छुर्धृतिमान् प्राज्ञश्छायेवानुगतः सदा ।
आदिष्टो न विकल्पेत स राजवसतिं वसेत् ॥

अन्वयः AI अल्प-इच्छुः धृतिमान् प्राज्ञः सदा छाया इव अनुगतः आदिष्टः (सन्) न विकल्पेत, सः राज-वसतिं वसेत् ॥

Summary AI One who has few desires, is patient and wise, follows like a shadow, and does not hesitate when commanded, is fit to live in the royal palace.

सारांश AI जो संतोषी, धैर्यवान, बुद्धिमान हो और छाया की तरह राजा के साथ रहे तथा आज्ञा पालन में संदेह न करे, वही राजभवन में टिक सकता है।

पदच्छेदः AI

अल्पेच्छुः	अल्प–इच्छु (१.१)	one who has few desires
धृतिमान्	धृतिमत् (१.१)	patient
प्राज्ञः	प्राज्ञ (१.१)	wise
छाया	छाया (१.१)	a shadow
इव	इव	like
अनुगतः	अनुगत (अनु√गम्+क्त, १.१)	following
सदा	सदा	always
आदिष्टः	आदिष्ट (आ√दिश्+क्त, १.१)	when commanded
न	न	not
विकल्पेत	विकल्पेत (वि√कॢप् कर्तरि विधिलिङ् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	should hesitate
स	तद् (१.१)	he
राजवसतिं	राजन्–वसति (२.१)	in the royal abode
वसेत्	वसेत् (√वस् कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	should live

छन्दः अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
अ	ल्पे	च्छु	र्धृ	ति	मा	न्प्रा	ज्ञ
श्छा	ये	वा	नु	ग	तः	स	दा
आ	दि	ष्टो	न	वि	क	ल्पे	त
स	रा	ज	व	स	तिं	व	सेत्

अल्पेच्छुर्धृतिमान् प्राज्ञश्छायेवानुगतः सदा ।
आदिष्टो न विकल्पेत स राजवसतिं वसेत् ॥

Other texts to read

कथासरित्सागरः सोमदेवः

चम्पूरामायणम् भोजः

About

Resources

Connect

अल्पेच्छुर्धृतिमान् प्राज्ञश्छायेवानुगतः सदा ।आदिष्टो न विकल्पेत स राजवसतिं वसेत् ॥

Other texts to read

कथासरित्सागरः सोमदेवः

चम्पूरामायणम् भोजः

About

Resources

Connect

अल्पेच्छुर्धृतिमान् प्राज्ञश्छायेवानुगतः सदा ।
आदिष्टो न विकल्पेत स राजवसतिं वसेत् ॥