अन्वयः
AI
(यदा राजा पृच्छति) अत्र कः (इति, तदा) अहम् (इति) ब्रूयात्, (यत्) सम्यक् आदेशय (इति) च (ब्रूयात्), महीपतेः आज्ञाम् अवितथां यथा-शक्ति कुर्यात् ॥
Summary
AI
When asked 'Who is there?', a servant should answer 'It is I,' and say 'Command me clearly.' He should then carry out the king's order faithfully to the best of his ability.
सारांश
AI
राजा के बुलाने पर तत्परता से उत्तर देना चाहिए, उचित आज्ञा प्राप्त करनी चाहिए और अपनी पूरी शक्ति से राजा के आदेश का पालन करना चाहिए।
पदच्छेदः
AI
| कः | किम् (१.१) | Who |
| अत्र | अत्र | is there |
| इति | इति | thus |
| अहम् | अस्मद् (१.१) | I |
| इति | इति | thus |
| ब्रूयात् | ब्रूयात् (√ब्रू कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | he should say |
| सम्यक् | सम्यच् | clearly |
| आदेशय | आदेशय (आ√दिश् +णिच् कर्तरि लोट् (परस्मै.) म.पु. एक.) | command |
| इति | इति | thus |
| च | च | and |
| आज्ञाम् | आज्ञा (२.१) | the order |
| अवितथाम् | अवितथ (२.१) | faithfully |
| कुर्यात् | कुर्यात् (√कृ कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | he should carry out |
| यथाशक्ति | यथा–शक्ति | to the best of his ability |
| महीपतेः | महीपति (६.१) | of the king |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| को | त्रे | त्य | ह | मि | ति | ब्रू | या |
| त्स | म्य | गा | दे | श | ये | ति | च |
| आ | ज्ञा | म | वि | त | थां | कु | र्या |
| द्य | था | श | क्ति | म | ही | प | तेः |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.