अनाहूतो विशेद् यस्तु अपृष्टो बहु भाषते ।
आत्मानं मन्यते प्रीतं भूपालस्य स दुर्मतिः ॥

अन्वयः AI यः तु अनाहूतः विशेत्, अपृष्टः बहु भाषते, सः दुर्मतिः आत्मानं भूपालस्य प्रीतं मन्यते ॥

Summary AI A fool is he who enters uninvited and speaks much without being asked, yet considers himself to be a favorite of the king.

सारांश AI जो बिना बुलाए आता है, बिना पूछे बहुत बोलता है और राजा का कृपापात्र होने का मिथ्या अहंकार करता है, वह कुबुद्धि है।

पदच्छेदः AI

अनाहूतः	नञ्–आहूत (आ√ह्वे+क्त, १.१)	uninvited
विशेत्	विशेत् (√विश् कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	enters
यः	यद् (१.१)	who
तु	तु	but
अपृष्टः	नञ्–पृष्ट (√प्रच्छ्+क्त, १.१)	unasked
बहु	बहु (२.१)	much
भाषते	भाषते (√भाष् कर्तरि लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	speaks
आत्मानं	आत्मन् (२.१)	himself
मन्यते	मन्यते (√मन् कर्तरि लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	considers
प्रीतं	प्रीत (√प्री+क्त, २.१)	a favorite
भूपालस्य	भूपाल (६.१)	of the king
स	तद् (१.१)	he
दुर्मतिः	दुर्मति (१.१)	is a fool

छन्दः अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

अनाहूतो विशेद् यस्तु अपृष्टो बहु भाषते ।आत्मानं मन्यते प्रीतं भूपालस्य स दुर्मतिः ॥