आकाररिङ्गतैर्गत्या चेष्टया भाषणेन च ।
नेत्रवक्त्रविकारेण लक्ष्यतेन्तर्गतं मनः ॥

अन्वयः AI आकार-इङ्गितैः गत्या चेष्टया भाषणेन च नेत्र-वक्त्र-विकारेण (च) अन्तर्गतं मनः लक्ष्यते ॥

Summary AI The inner mind is perceived through outward appearance, hints, gait, gestures, speech, and changes in the eyes and face.

सारांश AI व्यक्ति की शारीरिक चेष्टाओं, चाल, वाणी और चेहरे तथा आंखों के हाव-भाव से उसके मन में छिपे गुप्त विचारों का पता लगाया जा सकता है।

पदच्छेदः AI

आकार-इङ्गितैः	आकार–इङ्गित (३.३)	by appearance and hints
गत्या	गति (३.१)	by gait
चेष्टया	चेष्टा (३.१)	by gesture
भाषणेन	भाषण (३.१)	by speech
च	च	and
नेत्रवक्त्रविकारेण	नेत्र–वक्त्र–विकार (३.१)	by changes in the eyes and face
लक्ष्यते	लक्ष्यते (√लक्ष् भावकर्मणोः लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	is perceived
अन्तर्गतं	अन्तर्गत (अन्तर्√गम्+क्त), १.१	the inner
मनः	मनस् (१.१)	mind

छन्दः अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

आकाररिङ्गतैर्गत्या चेष्टया भाषणेन च ।नेत्रवक्त्रविकारेण लक्ष्यतेन्तर्गतं मनः ॥