यात्य् अधोधः व्रजत्य् उच्चैर्नरः स्वैरेव कर्मभिः ।
कूपस्य खनिता यद्वत् प्राकारस्येव कारकः ॥

अन्वयः AI कूपस्य खनिता यद्वत्, प्राकारस्य कारकः इव, नरः स्वैः एव कर्मभिः अधः-अधः याति, उच्चैः व्रजति (च) ॥

Summary AI Like the digger of a well or the builder of a wall, a man goes lower and lower or rises higher and higher by his own deeds.

सारांश AI मनुष्य अपने ही कर्मों से ऊपर या नीचे जाता है; जैसे कुआँ खोदने वाला स्वयं नीचे जाता है और दीवार बनाने वाला ऊंचाई की ओर बढ़ता है।

पदच्छेदः AI

याति	याति (√या कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	goes
अधोधः	अधस्-अधस्	lower and lower
व्रजति	व्रजति (√व्रज् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	goes
उच्चैः	उच्चैस्	higher
नरः	नर (१.१)	a man
स्वैः	स्व (३.३)	by his own
एव	एव	alone
कर्मभिः	कर्मन् (३.३)	deeds
कूपस्य	कूप (६.१)	of a well
खनिता	खनितृ (१.१)	the digger
यद्वत्	यद्वत्	just as
प्राकारस्य	प्राकार (६.१)	of a wall
इव	इव	like
कारकः	कारक (१.१)	the builder

छन्दः अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

यात्य् अधोधः व्रजत्य् उच्चैर्नरः स्वैरेव कर्मभिः ।कूपस्य खनिता यद्वत् प्राकारस्येव कारकः ॥