न कस्यचित् कश्चिद् इह स्वभावाद्
भवत्य् उदारोभिमतः खलो वा ।
लोके गुरुत्वं विपरीततां वा
स्वचेष्टितान्य् एव नरं नयन्ति ॥
न कस्यचित् कश्चिद् इह स्वभावाद्
भवत्य् उदारोभिमतः खलो वा ।
लोके गुरुत्वं विपरीततां वा
स्वचेष्टितान्य् एव नरं नयन्ति ॥
भवत्य् उदारोभिमतः खलो वा ।
लोके गुरुत्वं विपरीततां वा
स्वचेष्टितान्य् एव नरं नयन्ति ॥
अन्वयः
AI
इह कस्यचित् कश्चित् स्वभावात् उदारः अभिमतः खलः वा न भवति । लोके नरं स्व-चेष्टितानि एव गुरुत्वं विपरीततां वा नयन्ति ॥
Summary
AI
In this world, no one is naturally a favorite, a noble person, or a villain. It is a man's own actions that lead him to greatness or to its opposite.
सारांश
AI
संसार में कोई जन्म से ही महान या नीच नहीं होता। मनुष्य के अपने कर्म ही उसे समाज में गौरव दिलाते हैं या उसे पतित बनाते हैं।
पदच्छेदः
AI
| न | न | not |
| कस्यचित् | किञ्चिद् (६.१) | of anyone |
| कश्चित् | किञ्चिद् (१.१) | anyone |
| इह | इह | here |
| स्वभावात् | स्वभाव (५.१) | by nature |
| भवति | भवति (√भू कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | becomes |
| उदारः | उदार (१.१) | noble |
| अभिमतः | अभिमत (अभि√मन्+क्त, १.१) | a favorite |
| खलः | खल (१.१) | a villain |
| वा | वा | or |
| लोके | लोक (७.१) | in the world |
| गुरुत्वं | गुरुत्व (२.१) | to greatness |
| विपरीततां | विपरीतता (२.१) | to the opposite |
| वा | वा | or |
| स्वचेष्टितानि | स्व–चेष्टित (√चेष्ट्+क्त, १.३) | one's own actions |
| एव | एव | alone |
| नरं | नर (२.१) | a man |
| नयन्ति | नयन्ति (√नी कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) | lead |
छन्दः
उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| न | क | स्य | चि | त्क | श्चि | दि | ह | स्व | भा | वा |
| द्भ | व | त्यु | दा | रो | भि | म | तः | ख | लो | वा |
| लो | के | गु | रु | त्वं | वि | प | री | त | तां | वा |
| स्व | चे | ष्टि | ता | न्ये | व | न | रं | न | य | न्ति |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.