अपरं च् यो नात्मजे न च गुरौ न च भृत्यवर्गे
दीने दयां न कुरुते न च बन्धुवर्गे ।
किं तस्य जीवितफलेन मनुष्यलोके
काकोपि जीवति चिराय बलिं च भुङ्क्ते ॥

अन्वयः AI यः आत्मजे न, च गुरौ न, च भृत्य-वर्गे (न), दीने दयां न कुरुते, न च बन्धु-वर्गे (न), तस्य मनुष्य-लोके जीवित-फलेन किम्? काकः अपि चिराय जीवति बलिं च भुङ्क्ते ॥

Summary AI What is the fruit of life in this world for a man who has no love for his son, teacher, or servants, and shows no compassion for the poor or his kinsmen? Even a *kāka* lives for a long time and eats the offerings.

सारांश AI वह व्यक्ति जो पुत्र, गुरु, सेवकों, दीनों और बंधुजनों पर दया नहीं करता, उसके जीवन का कोई लाभ नहीं है; दीर्घायु तो कौआ भी होता है जो बलि के अन्न पर जीवित रहता है।

पदच्छेदः AI

अपरं	अपर (२.१)	furthermore
च	च	and
यः	यद् (१.१)	who
न	न	not
आत्मजे	आत्मज (७.१)	for his son
न	न	not
च	च	and
गुरौ	गुरु (७.१)	for his teacher
न	न	not
च	च	and
भृत्यवर्गे	भृत्य–वर्ग (७.१)	for the class of servants
दीने	दीन (७.१)	for the poor
दयां	दया (२.१)	compassion
न	न	not
कुरुते	कुरुते (√कृ कर्तरि लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	shows
न	न	not
च	च	and
बन्धुवर्गे	बन्धु–वर्ग (७.१)	for his kinsmen
किं	किम् (१.१)	what
तस्य	तद् (६.१)	his
जीवितफलेन	जीवित–फल (३.१)	with the fruit of life
मनुष्यलोके	मनुष्य–लोक (७.१)	in the world of men
काकः	काक (१.१)	a crow
अपि	अपि	also
जीवति	जीवति (√जीव् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	lives
चिराय	चिराय	for a long time
बलिं	बलि (२.१)	offerings
च	च	and
भुङ्क्ते	भुङ्क्ते (√भुज् कर्तरि लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	eats

छन्दः वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४	१५	१६	१७
अ	प	रं	च्यो	ना	त्म	जे	न	च	गु	रौ	न	च	भृ	त्य	व	र्गे
दी	ने	द	यां	न	कु	रु	ते	न	च	ब	न्धु	व	र्गे
किं	त	स्य	जी	वि	त	फ	ले	न	म	नु	ष्य	लो	के
का	को	पि	जी	व	ति	चि	रा	य	ब	लिं	च	भु	ङ्क्ते
त			भ			ज			ज			ग	ग

Other texts to read

कथासरित्सागरः सोमदेवः

नीलकण्ठविजयचम्पूः नीलकण्ठदीक्षितः

About

Resources

Connect