किं च् यज् जीव्यते क्षणम् अपि प्रथितं मनुष्यैर्
विज्ञानविक्रमयशोभिरभज्यमानम् ।
तन् नाम जीवितम् इह प्रवदन्ति तज्ज्ञाः
काकोपि जीवति चिराय बलिं च भुङ्क्ते ॥

अन्वयः AI मनुष्यैः विज्ञान-विक्रम-यशोभिः अभज्यमानं (सत्) यत् क्षणम् अपि जीव्यते, इह तज्ज्ञाः तत् नाम जीवितं प्रवदन्ति । (अन्यथा) काकः अपि चिराय जीवति बलिं च भुङ्क्ते ॥

Summary AI Those who know the truth say that only a life lived even for a moment, graced with knowledge, valor, and fame, is a true life. Otherwise, even a *kāka* lives a long time and eats the offerings given to it.

सारांश AI जो जीवन ज्ञान, वीरता और यश से रहित हो उसे विद्वान वास्तविक जीवन नहीं मानते; यदि केवल जीवित रहना ही उद्देश्य है तो कौआ भी दूसरों के दिए अन्न पर लंबे समय तक जीता है।

पदच्छेदः AI

किं	किम् (१.१)	what
च	च	and
यत्	यद् (१.१)	that which
जीव्यते	जीव्यते (√जीव् भावकर्मणोः लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	is lived
क्षणम्	क्षण (२.१)	for a moment
अपि	अपि	even
प्रथितं	प्रथित (√प्रथ्+क्त, १.१)	renowned
मनुष्यैः	मनुष्य (३.३)	by men
विज्ञानविक्रमयशोभिः	विज्ञान–विक्रम–यशस् (३.३)	with knowledge, valor, and fame
अभज्यमानम्	नञ्–भज्यमान (√भज्+यक्+शानच्), १.१	undivided
तत्	तद् (२.१)	that
नाम	नाम	indeed
जीवितम्	जीवित (२.१)	life
इह	इह	here
प्रवदन्ति	प्रवदन्ति (प्र√वद् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.)	they call
तज्ज्ञाः	तद्–ज्ञ (√ज्ञा), १.३	those who know that (the truth)
काकः	काक (१.१)	a crow
अपि	अपि	also
जीवति	जीवति (√जीव् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	lives
चिराय	चिराय	for a long time
बलिं	बलि (२.१)	offerings
च	च	and
भुङ्क्ते	भुङ्क्ते (√भुज् कर्तरि लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	eats

छन्दः वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४	१५
किं	च्य	ज्जी	व्य	ते	क्ष	ण	म	पि	प्र	थि	तं	म	नु	ष्यै
र्वि	ज्ञा	न	वि	क्र	म	य	शो	भि	र	भ	ज्य	मा	नम्
त	न्ना	म	जी	वि	त	मि	ह	प्र	व	द	न्ति	त	ज्ज्ञाः
का	को	पि	जी	व	ति	चि	रा	य	ब	लिं	च	भु	ङ्क्ते
त			भ			ज			ज			ग	ग

Other texts to read

कथासरित्सागरः सोमदेवः

पञ्चतन्त्रम् विष्णुशर्मा

About

Resources

Connect