मनुष्यजातौ तुल्यायां भृत्यत्वम् अतिगर्हितम् ।
प्रथमो यो न तन् नापि स किं जीवत्सु गण्यते ॥

अन्वयः AI मनुष्य-जातौ तुल्यायाम् भृत्यत्वम् अति-गर्हितम्, यः प्रथमः न (अस्ति) तत् न अपि (अस्ति), सः किम् जीवत्सु गण्यते?

Summary AI Although the human race is fundamentally equal, servitude is highly despicable. Is he who holds no rank or distinction truly counted among the living?

सारांश AI मनुष्य जाति समान होने पर भी पराधीनता अत्यंत अपमानजनक है। जो व्यक्ति समाज में प्रमुख या स्वतंत्र नहीं है, उसकी गिनती जीवितों में नहीं की जाती।

पदच्छेदः AI

मनुष्यजातौ	मनुष्य–जाति (७.१)	in the human race
तुल्यायाम्	तुल्य (७.१)	being equal
भृत्यत्वम्	भृत्यत्व (१.१)	servitude
अतिगर्हितम्	अतिगर्हित (१.१)	is highly despicable
प्रथमः	प्रथम (१.१)	first (rank)
यः	यद् (१.१)	he who
न	न	is not
तत्	तद् (१.१)	that (distinction)
न	न	not
अपि	अपि	also
सः	तद् (१.१)	he
किम्	किम्	is he
जीवत्सु	जीवत् (√जीव्+शतृ, ७.३)	among the living
गण्यते	गण्यते (√गण् भावकर्मणोः लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	counted

छन्दः अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
म	नु	ष्य	जा	तौ	तु	ल्या	यां
भृ	त्य	त्व	म	ति	ग	र्हि	तम्
प्र	थ	मो	यो	न	त	न्ना	पि
स	किं	जी	व	त्सु	ग	ण्य	ते

मनुष्यजातौ तुल्यायां भृत्यत्वम् अतिगर्हितम् ।
प्रथमो यो न तन् नापि स किं जीवत्सु गण्यते ॥

Other texts to read

कादम्बरीसंग्रहः कृष्णमाचार्यः

कथासरित्सागरः सोमदेवः

About

Resources

Connect

मनुष्यजातौ तुल्यायां भृत्यत्वम् अतिगर्हितम् ।प्रथमो यो न तन् नापि स किं जीवत्सु गण्यते ॥

Other texts to read

कादम्बरीसंग्रहः कृष्णमाचार्यः

कथासरित्सागरः सोमदेवः

About

Resources

Connect

मनुष्यजातौ तुल्यायां भृत्यत्वम् अतिगर्हितम् ।
प्रथमो यो न तन् नापि स किं जीवत्सु गण्यते ॥