विशेषतश्च् सत्यानृता च परुषा प्रियवादिनी च
हिंस्रा दयालुरपि चार्थपरा वदान्या ।
नित्यव्यया प्रचुररत्नधनागमा च
वाराङ्गनेव नृपनीतिरनेकरूपा ॥
विशेषतश्च् सत्यानृता च परुषा प्रियवादिनी च
हिंस्रा दयालुरपि चार्थपरा वदान्या ।
नित्यव्यया प्रचुररत्नधनागमा च
वाराङ्गनेव नृपनीतिरनेकरूपा ॥
हिंस्रा दयालुरपि चार्थपरा वदान्या ।
नित्यव्यया प्रचुररत्नधनागमा च
वाराङ्गनेव नृपनीतिरनेकरूपा ॥
अन्वयः
AI
नृप-नीतिः वाराङ्गना इव अनेक-रूपा (भवति) - सत्या-अनृता च, परुषा प्रिय-वादिनी च, हिंस्रा दयालुः अपि च, अर्थ-परा वदान्या (च), नित्य-व्यया प्रचुर-रत्न-धन-आगमा च।
Summary
AI
Like a courtesan, statecraft takes many forms: it is both truthful and false, harsh and sweet-spoken, cruel and merciful, greedy and generous, constantly spending and receiving abundant wealth and jewels.
सारांश
AI
राजनीति वेश्या के समान अनेक रूपों वाली होती है—कभी सत्य तो कभी झूठ, कभी कठोर तो कभी मधुर, कभी हिंसक तो कभी दयालु, और कभी लोभी तो कभी उदार।
पदच्छेदः
AI
| विशेषतः | विशेषतस् | especially |
| च | च | and |
| सत्यानृता | सत्य–अनृत (१.१) | truthful and false |
| च | च | and |
| परुषा | परुष (१.१) | harsh |
| प्रियवादिनी | प्रिय–वादिन् (√वद्+णिन्), १.१ | and sweet-spoken |
| च | च | and |
| हिंस्रा | हिंस्र (१.१) | cruel |
| दयालुः | दयालु (१.१) | and merciful |
| अपि | अपि | also |
| च | च | and |
| अर्थपरा | अर्थ–पर (१.१) | greedy |
| वदान्या | वदान्य (१.१) | and generous |
| नित्यव्यया | नित्य–व्यय (१.१) | constantly spending |
| प्रचुररत्नधनागमा | प्रचुर–रत्न–धन–आगम (१.१) | and receiving abundant jewels and wealth |
| च | च | and |
| वाराङ्गना | वाराङ्गना (१.१) | a courtesan |
| इव | इव | like |
| नृपनीतिः | नृप–नीति (१.१) | statecraft |
| अनेकरूपा | अनेक–रूप (१.१) | is of many forms |
छन्दः
वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ | १५ | १६ | १७ | १८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| वि | शे | ष | त | श्च्स | त्या | नृ | ता | च | प | रु | षा | प्रि | य | वा | दि | नी | च |
| हिं | स्रा | द | या | लु | र | पि | चा | र्थ | प | रा | व | दा | न्या | ||||
| नि | त्य | व्य | या | प्र | चु | र | र | त्न | ध | ना | ग | मा | च | ||||
| वा | रा | ङ्ग | ने | व | नृ | प | नी | ति | र | ने | क | रू | पा | ||||
| त | भ | ज | ज | ग | ग | ||||||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.