अरक्षितं तिष्ठति दैवरक्षितं
सुरक्षितं दैवहतं विनश्यति ।
जीवत्य् अनाथोपि वने विसर्जितः
कृतप्रयत्नोपि गृहे न जीवति ॥

अन्वयः AI अ-रक्षितम् (अपि) दैव-रक्षितम् तिष्ठति । सु-रक्षितम् (अपि) दैव-हतम् विनश्यति । वने विसर्जितः अ-नाथः अपि जीवति । गृहे कृत-प्रयत्नः अपि न जीवति ॥

Summary AI That which is unprotected survives if protected by Fate, while that which is well-guarded perishes if struck by Fate. A helpless person abandoned in the forest may live, while one in a home, despite all efforts, may not.

सारांश AI भाग्य से रक्षित व्यक्ति असुरक्षित होकर भी बच जाता है, जबकि भाग्य का मारा सुरक्षित होने पर भी नष्ट हो जाता है।

पदच्छेदः AI

अरक्षितम्	अ–रक्षित (१.१)	That which is unprotected
तिष्ठति	तिष्ठति (√स्था कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	survives
दैवरक्षितम्	दैव–रक्षित (१.१)	if protected by Fate
सुरक्षितम्	सु–रक्षित (१.१)	that which is well-guarded
दैवहतम्	दैव–हत (१.१)	if struck by Fate
विनश्यति	विनश्यति (वि√नश् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	perishes
जीवति	जीवति (√जीव् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	lives
अनाथः	अ–नाथ (१.१)	A helpless person
अपि	अपि	even
वने	वन (७.१)	in the forest
विसर्जितः	विसर्जित (वि√सृज्+क्त), १.१	abandoned
कृतप्रयत्नः	कृत–प्रयत्न (१.१)	one for whom all efforts are made
अपि	अपि	even
गृहे	गृह (७.१)	in a home
न	न	not
जीवति	जीवति (√जीव् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	lives

छन्दः वंशस्थम् [१२: जतजर]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२
अ	र	क्षि	तं	ति	ष्ठ	ति	दै	व	र	क्षि	तं
सु	र	क्षि	तं	दै	व	ह	तं	वि	न	श्य	ति
जी	व	त्य	ना	थो	पि	व	ने	वि	स	र्जि	तः
कृ	त	प्र	य	त्नो	पि	गृ	हे	न	जी	व	ति
ज			त			ज			र

Other texts to read

पञ्चतन्त्रम् विष्णुशर्मा

कादम्बरीसंग्रहः कृष्णमाचार्यः

About

Resources

Connect