मूलं भुजङ्गैः कुसुमानि भृङ्गैः
शाखाः प्लवङ्गैः शिखराणि भल्लैः ।
नास्त्य् एव तच्चन्दनपादपस्य
यन् नाश्रितं दुष्टतरैश्च हिंस्रैः ॥
मूलं भुजङ्गैः कुसुमानि भृङ्गैः
शाखाः प्लवङ्गैः शिखराणि भल्लैः ।
नास्त्य् एव तच्चन्दनपादपस्य
यन् नाश्रितं दुष्टतरैश्च हिंस्रैः ॥
शाखाः प्लवङ्गैः शिखराणि भल्लैः ।
नास्त्य् एव तच्चन्दनपादपस्य
यन् नाश्रितं दुष्टतरैश्च हिंस्रैः ॥
अन्वयः
AI
मूलं भुजङ्गैः, कुसुमानि भृङ्गैः, शाखाः प्लवङ्गैः, शिखराणि भल्लैः (आश्रितानि सन्ति)। तत् चन्दन-पादपस्य (अङ्गं) न अस्ति एव, यत् दुष्टतरैः च हिंस्रैः न आश्रितम्।
Summary
AI
The roots are infested with serpents, the flowers with bees, the branches with monkeys, and the peaks with bears. There is no part of the sandalwood tree that is not occupied by extremely wicked and harmful creatures.
सारांश
AI
चन्दन के वृक्ष की जड़ में सर्प, फूलों पर भौंरे, शाखाओं पर बंदर और शिखर पर भालू निवास करते हैं। उस वृक्ष का कोई भी हिस्सा ऐसा नहीं है जो हिंसक और दुष्ट जीवों के आश्रय में न हो।
पदच्छेदः
AI
| मूलं | मूल (१.१) | the root |
| भुजङ्गैः | भुजङ्ग (३.३) | by serpents |
| कुसुमानि | कुसुम (१.३) | the flowers |
| भृङ्गैः | भृङ्ग (३.३) | by bees |
| शाखाः | शाखा (१.३) | the branches |
| प्लवङ्गैः | प्लवङ्ग (३.३) | by monkeys |
| शिखराणि | शिखर (१.३) | the peaks |
| भल्लैः | भल्ल (३.३) | by bears |
| न | न | not |
| अस्ति | अस्ति (√अस् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | is |
| एव | एव | indeed |
| तत् | तद् (१.१) | that (part) |
| चन्दनपादपस्य | चन्दन–पादप (६.१) | of the sandalwood tree |
| यत् | यद् (१.१) | which |
| न | न | not |
| आश्रितं | आश्रित (आ√श्रि+क्त, १.१) | is occupied |
| दुष्टतरैः | दुष्टतर (३.३) | by the more wicked |
| च | च | and |
| हिंस्रैः | हिंस्र (३.३) | by harmful creatures |
छन्दः
इन्द्रवज्रा [११: ततजगग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| मू | लं | भु | ज | ङ्गैः | कु | सु | मा | नि | भृ | ङ्गैः |
| शा | खाः | प्ल | व | ङ्गैः | शि | ख | रा | णि | भ | ल्लैः |
| ना | स्त्ये | व | त | च्च | न्द | न | पा | द | प | स्य |
| य | न्ना | श्रि | तं | दु | ष्ट | त | रै | श्च | हिं | स्रैः |
| त | त | ज | ग | ग | ||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.