विज्ञैः स्निग्धैरुपकृतम् अपि द्वेष्यताम् एति कैश्चित्
साक्षाद् अन्यैरपकृतम् अपि प्रीतिम् एवोपयाति ।
चित्रं चित्रं किम् अथ चरितं नैकभावाश्रयाणां
सेवाधर्मः परमगहनो योगिनाम् अप्यगम्यः ॥
विज्ञैः स्निग्धैरुपकृतम् अपि द्वेष्यताम् एति कैश्चित्
साक्षाद् अन्यैरपकृतम् अपि प्रीतिम् एवोपयाति ।
चित्रं चित्रं किम् अथ चरितं नैकभावाश्रयाणां
सेवाधर्मः परमगहनो योगिनाम् अप्यगम्यः ॥
साक्षाद् अन्यैरपकृतम् अपि प्रीतिम् एवोपयाति ।
चित्रं चित्रं किम् अथ चरितं नैकभावाश्रयाणां
सेवाधर्मः परमगहनो योगिनाम् अप्यगम्यः ॥
अन्वयः
AI
कैश्चित् विज्ञैः स्निग्धैः उपकृतम् अपि द्वेष्यताम् एति, अन्यैः साक्षात् अपकृतम् अपि प्रीतिम् एव उपयाति । चित्रं चित्रम् ! नैक-भाव-आश्रयाणां चरितं किम् अथ? सेवा-धर्मः परम-गहनः योगिनाम् अपि अगम्यः (अस्ति) ।
Summary
AI
With some, even a favor from the wise and affectionate results in hatred, while with others, even a direct injury results in love. How strange! What is the character of those with multifaceted natures? The duty of service is extremely profound and remains incomprehensible even to *yogins*.
सारांश
AI
विचित्र है मनुष्यों का स्वभाव; कभी विद्वानों के उपकार भी बुरे लगते हैं, तो कभी शत्रुओं की हानि भी प्रिय लगती है। सेवा का धर्म अत्यंत गूढ़ है, जिसे समझना योगियों के लिए भी कठिन है।
पदच्छेदः
AI
| विज्ञैः | विज्ञ (वि√ज्ञा+क, ३.३) | by the wise |
| स्निग्धैः | स्निग्ध (√स्निह्+क्त, ३.३) | and affectionate |
| उपकृतम् | उपकृत (उप√कृ+क्त, १.१) | a favor done |
| अपि | अपि | even |
| द्वेष्यताम् | द्वेष्यता (२.१) | hatred |
| एति | एति (√इ कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | results in |
| कैश्चित् | कश्चित् (३.३) | with some |
| साक्षात् | साक्षात् | directly |
| अन्यैः | अन्य (३.३) | by others |
| अपकृतम् | अपकृत (अप√कृ+क्त, १.१) | an injury done |
| अपि | अपि | even |
| प्रीतिम् | प्रीति (२.१) | love |
| एव | एव | only |
| उपयाति | उपयाति (उप√या कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | results in |
| चित्रम् | चित्र (१.१) | Strange |
| चित्रम् | चित्र (१.१) | strange |
| किम् | किम् (१.१) | what |
| अथ | अथ | then |
| चरितम् | चरित (१.१) | is the character |
| नैकभावाश्रयाणाम् | न–एक–भाव–आश्रय (६.३) | of those with multifaceted natures |
| सेवाधर्मः | सेवा–धर्म (१.१) | The duty of service |
| परमगहनः | परम–गहन (१.१) | is extremely profound |
| योगिनाम् | योगिन् (६.३) | to yogins |
| अपि | अपि | even |
| अगम्यः | अगम्य (√गम्+यत्), १.१ | is incomprehensible |
छन्दः
मन्दाक्रान्ता [१७: मभनततगग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ | १५ | १६ | १७ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| वि | ज्ञैः | स्नि | ग्धै | रु | प | कृ | त | म | पि | द्वे | ष्य | ता | मे | ति | कै | श्चि |
| त्सा | क्षा | द | न्यै | र | प | कृ | त | म | पि | प्री | ति | मे | वो | प | या | ति |
| चि | त्रं | चि | त्रं | कि | म | थ | च | रि | तं | नै | क | भा | वा | श्र | या | णां |
| से | वा | ध | र्मः | प | र | म | ग | ह | नो | यो | गि | ना | म | प्य | ग | म्यः |
| म | भ | न | त | त | ग | ग | ||||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.