आराध्यमानो नृपतिः प्रयत्नान्
न तोषम् आयाति किम् अत्र चित्रम् ।
अयं त्व् अपूर्वप्रतिमाविशेषो
यः सेव्यमानो रिपुताम् उपैति ॥
आराध्यमानो नृपतिः प्रयत्नान्
न तोषम् आयाति किम् अत्र चित्रम् ।
अयं त्व् अपूर्वप्रतिमाविशेषो
यः सेव्यमानो रिपुताम् उपैति ॥
न तोषम् आयाति किम् अत्र चित्रम् ।
अयं त्व् अपूर्वप्रतिमाविशेषो
यः सेव्यमानो रिपुताम् उपैति ॥
अन्वयः
AI
प्रयत्नात् आराध्यमानः अपि नृपतिः तोषं न आयाति, अत्र किम् चित्रम्? अयं तु अपूर्व-प्रतिमा-विशेषः यः सेव्यमानः (सन्) रिपुताम् उपैति ।
Summary
AI
It is no wonder if a king, though served with effort, does not become pleased. However, this is a unique kind of idol who, even while being served, turns into an enemy.
सारांश
AI
राजा को प्रसन्न करना कठिन है, इसमें कोई आश्चर्य नहीं। परंतु यह अत्यंत विचित्र है कि अत्यंत सेवा करने पर भी वह शत्रु के समान व्यवहार करने लगे।
पदच्छेदः
AI
| आराध्यमानः | आराध्यमान (आ√राध्+शानच्), १.१ | being served |
| नृपतिः | नृपति (१.१) | a king |
| प्रयत्नात् | प्रयत्न (५.१) | with effort |
| न | न | not |
| तोषम् | तोष (२.१) | pleasure |
| आयाति | आयाति (आ√या कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | attains |
| किम् | किम् (१.१) | what |
| अत्र | अत्र | here |
| चित्रम् | चित्र (१.१) | is wonder |
| अयम् | इदम् (१.१) | this |
| तु | तु | however |
| अपूर्वप्रतिमाविशेषः | अपूर्व–प्रतिमा–विशेष (१.१) | is a unique kind of idol |
| यः | यद् (१.१) | who |
| सेव्यमानः | सेव्यमान (√सेव्+शानच्), १.१ | while being served |
| रिपुताम् | रिपुता (२.१) | enmity |
| उपैति | उपैति (उप√इ कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | attains |
छन्दः
उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| आ | रा | ध्य | मा | नो | नृ | प | तिः | प्र | य | त्ना |
| न्न | तो | ष | मा | या | ति | कि | म | त्र | चि | त्रम् |
| अ | यं | त्व | पू | र्व | प्र | ति | मा | वि | शे | षो |
| यः | से | व्य | मा | नो | रि | पु | ता | मु | पै | ति |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.