अन्वयः
AI
इदं मन्त्र-बीजं यथा गुप्तं (तथा) रक्षणीयम्, (यथा) मनाक् अपि न भिद्येत; तत् भिन्नं (सत्) न प्ररोहति ।
Summary
AI
The seed of counsel must be protected with great secrecy so that it is not disclosed even slightly; for once a secret is leaked, it does not bear fruit, just as a split seed does not sprout.
सारांश
AI
गुप्त मंत्रणा को बीज की भांति सुरक्षित रखना चाहिए। यदि वह थोड़ा भी प्रकट हो जाए, तो वह सफल नहीं होती, ठीक वैसे ही जैसे फूटा हुआ बीज अंकुरित नहीं हो सकता।
पदच्छेदः
AI
| मन्त्रबीजम् | मन्त्र–बीज (१.१) | The seed of counsel |
| इदम् | इदम् (१.१) | this |
| गुप्तम् | गुप्त (√गुप्+क्त, १.१) | secretly |
| रक्षणीयम् | रक्षणीय (√रक्ष्+अनीयर्, १.१) | must be protected |
| यथा | यथा | in such a way |
| तथा | तथा | that |
| मनाक् | मनाक् | even slightly |
| अपि | अपि | also |
| न | न | not |
| भिद्येत | भिद्येत (√भिद् भावकर्मणोः विधिलिङ् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | it may be broken |
| तत् | तद् (१.१) | it |
| भिन्नम् | भिन्न (√भिद्+क्त, १.१) | broken |
| न | न | not |
| प्ररोहति | प्ररोहति (प्र√रुह् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | sprouts |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| म | न्त्र | बी | ज | मि | दं | गु | प्तं |
| र | क्ष | णी | यं | य | था | त | था |
| म | ना | ग | पि | न | भि | द्ये | त |
| त | द्भि | न्नं | न | प्र | रो | ह | ति |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.