अन्वयः
AI
मूल-भृत्यान् परित्यज्य आगन्तून् न प्रतिमानयेत्, यतः अतः परतरः राज्य-भेद-करः दोषः न (अस्ति) ।
Summary
AI
A king should not honor newcomers while abandoning his hereditary servants, for there is no greater fault that causes the disintegration of a kingdom.
सारांश
AI
पुराने वफादार सेवकों को छोड़कर नए आए हुए लोगों का सम्मान नहीं करना चाहिए, क्योंकि राज्य में फूट डालने वाला इससे बड़ा कोई दोष नहीं है।
पदच्छेदः
AI
| मूलभृत्यान् | मूल–भृत्य (२.३) | hereditary servants |
| परित्यज्य | परित्यज्य (परि√त्यज्+ल्यप्) | having abandoned |
| न | न | not |
| आगन्तून् | आगन्तु (आ√गम्+तुन्), २.३ | newcomers |
| प्रतिमानयेत् | प्रतिमानयेत् (प्रति√मान् +णिच् कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | should honor |
| न | न | not |
| अतः | अतः | than this |
| परतरः | परतर (१.१) | greater |
| दोषः | दोष (१.१) | fault |
| राज्यभेदकरः | राज्य–भेद–कर (१.१) | which causes the kingdom's disintegration |
| यतः | यतः | since |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| मू | ल | भृ | त्या | न्प | रि | त्य | ज्य |
| ना | ग | न्तू | न्प्र | ति | मा | न | येत् |
| ना | तः | प | र | त | रो | दो | षो |
| रा | ज्य | भे | द | क | रो | य | तः |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.