अन्वयः
AI
यः जगती-पालः श्रियम् सचिव-आयत्ताम् कुर्यात्, तत्-व्यसने सति सः सञ्चारकैः विना अन्ध-वत् सीदेत् ।
Summary
AI
A ruler who makes his fortune entirely dependent on a minister will, when that minister is in distress or vice, perish like a blind man left without a guide.
सारांश
AI
जो राजा अपने राज्य की लक्ष्मी को पूरी तरह मंत्री के अधीन कर देता है, वह संकट आने पर मार्गदर्शक के बिना अंधे व्यक्ति की तरह कष्ट पाता है।
पदच्छेदः
AI
| यः | यद् (१.१) | who |
| कुर्यात् | कुर्यात् (√कृ कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | would make |
| सचिवायत्तां | सचिव–आयत्त (आ√यत्+क्त, २.१) | dependent on a minister |
| श्रियं | श्री (२.१) | his fortune |
| तद्व्यसने | तद्–व्यसन (७.१) | in his (the minister's) distress |
| सति | सत् (√अस्+शतृ, ७.१) | being |
| सः | तद् (१.१) | he |
| अन्धवत् | अन्धवत् | like a blind man |
| जगतीपालः | जगती–पाल (१.१) | the ruler |
| सीदेत् | सीदेत् (√सद् कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | would perish |
| सञ्चारकैः | सञ्चारक (सम्√चर्+ण्वुल्, ३.३) | guides |
| विना | विना | without |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| यः | कु | र्या | त्स | चि | वा | य | त्तां |
| श्रि | यं | त | द्व्य | स | ने | स | ति |
| सो | न्ध | व | ज्ज | ग | ती | पा | लः |
| सी | दे | त्स | ञ्चा | र | कै | र्वि | ना |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.