वरं प्राणपरित्यागः शिरसा वापि कर्तनम् ।
न तु स्वामिपदावाप्तिपातकेच्छोरुपेक्षणम् ॥

अन्वयः AI प्राण-परित्यागः वरम्, शिरसा कर्तनम् अपि वा (वरम्), तु स्वामि-पद-अवाप्ति-पातक-इच्छोः उपेक्षणम् न (वरम्) ।

Summary AI It is better to sacrifice one's life or even have one's head severed than to ignore someone who sinfully covets the master’s position.

सारांश AI प्राण त्यागना या सिर कटवा लेना श्रेष्ठ है, परंतु स्वामी का पद हड़पने की पापपूर्ण इच्छा रखने वाले की उपेक्षा करना अनुचित है।

पदच्छेदः AI

वरं	वरम्	better
प्राणपरित्यागः	प्राण–परित्याग (१.१)	the sacrifice of life
शिरसा	शिरस् (३.१)	of the head
वा	वा	or
अपि	अपि	even
कर्तनम्	कर्तन (१.१)	the cutting
न	न	not
तु	तु	but
स्वामिपदावाप्तिपातकेच्छोः	स्वामिन्–पद–अवाप्ति (अव√आप्+क्तिन्)–पातक–इच्छु (√इष्+उ), ६.१	of one who sinfully desires to attain the master's position
उपेक्षणम्	उपेक्षण (उप√ईक्ष्+ल्युट्, १.१)	the ignoring

छन्दः अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

वरं प्राणपरित्यागः शिरसा वापि कर्तनम् ।न तु स्वामिपदावाप्तिपातकेच्छोरुपेक्षणम् ॥