नाग्निस्तृप्यति काष्ठानां नापगानां महोदधिः ।
नान्तकः सर्वभूतानां न पुंसां वामलोचना ॥

अन्वयः AI अग्निः काष्ठानाम् न तृप्यति । महा-उदधिः आप-गानाम् न (तृप्यति) । अन्तकः सर्व-भूतानाम् न (तृप्यति) । वाम-लोचना (च) पुंसाम् न (तृप्यति) ॥
Summary AI Fire is never satiated with wood, nor the ocean with rivers. Death is never satisfied with all living beings, nor is a beautiful woman ever satiated with men.
सारांश AI अग्नि लकड़ियों से, नदियाँ समुद्र से और यमराज समस्त प्राणियों से कभी तृप्त नहीं होते; वैसे ही सुंदर स्त्रियाँ पुरुषों से कभी संतुष्ट नहीं होतीं।
पदच्छेदः AI
नन not
अग्निःअग्नि (१.१) fire
तृप्यतितृप्यति (√तृप् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) is satiated
काष्ठानाम्काष्ठ (६.३) with wood
नन nor
आप-गानाम्अप्–ग (६.३) with rivers
महा-उदधिःमहत्–उदधि (१.१) the great ocean
नन not
अन्तकःअन्तक (१.१) Death
सर्व-भूतानाम्सर्व–भूत (√भू+क्त, ६.३) with all beings
नन nor
पुंसाम्पुंस् (६.३) with men
वाम-लोचनावाम–लोचना (१.१) a beautiful-eyed woman
छन्दः अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
१ २ ३ ४ ५ ६ ७ ८
ना ग्नि स्तृ प्य ति का ष्ठा नां
ना प गा नां म हो द धिः
ना न्त कः स र्व भू ता नां
न पुं सां वा म लो च ना
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.