अन्वयः
AI
उत्पन्नेषु कार्येषु च यस्य मतिः न हीयते सः दुर्गाणि निस्तरति यथा गोपी जार-द्वयम् (निस्तरति) ॥
Summary
AI
One whose presence of mind does not fail when challenges arise overcomes difficulties, just as a cowherd's wife managed her two paramours simultaneously.
सारांश
AI
संकट की घड़ी में जिसकी बुद्धि विचलित नहीं होती, वह कठिन परिस्थितियों से वैसे ही पार पा लेता है जैसे उस गोपी ने अपने दोनों प्रेमियों के संकट को सुलझा लिया था।
पदच्छेदः
AI
| उत्पन्नेषु | उत्पन्न (उद्√पद्+क्त, ७.३) | when have arisen |
| च | च | and |
| कार्येषु | कार्य (√कृ+ण्यत्, ७.३) | in challenges |
| मतिः | मति (१.१) | mind |
| यस्य | यद् (६.१) | whose |
| न | न | not |
| हीयते | हीयते (√हा भावकर्मणोः लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | is lost |
| सः | तद् (१.१) | he |
| निस्तरति | निस्तरति (निस्√तृ कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | crosses over |
| दुर्गाणि | दुर्–ग (२.३) | difficulties |
| गोपी | गोपी (१.१) | a cowherd's wife |
| जार-द्वयम् | जार–द्वय (२.१) | two paramours |
| यथा | यथा | as |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| उ | त्प | न्ने | षु | च | का | र्ये | षु |
| म | ति | र्य | स्य | न | ही | य | ते |
| स | नि | स्त | र | ति | दु | र्गा | णि |
| गो | पी | जा | र | द्व | यं | य | था |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.