अन्वयः
AI
नियोगी-अर्थ-ग्रह-उपायः (अस्ति) राज्ञा नित्य-परीक्षणम् प्रतिपत्ति-प्रदानम् तथा च कर्म-विपर्ययः (इति) ॥
Summary
AI
To recover wealth from an official, the king must employ constant monitoring, the bestowal of honors followed by scrutiny, and the strategic reshuffling of their duties.
सारांश
AI
राजा को चाहिए कि वह अधिकारियों की धन-प्राप्ति के साधनों की जांच करे, उन्हें कार्य का उचित फल दे और उनके पदों में निरंतर परिवर्तन करता रहे।
पदच्छेदः
AI
| नियोगि-अर्थ-ग्रह-उपायः | नियोगिन्–अर्थ–ग्रह (√ग्रह्+अच्)–उपाय (उप√इ+घञ्, १.१) | the means of recovering wealth from an official |
| राज्ञा | राजन् (३.१) | by the king |
| नित्य-परीक्षणम् | नित्य–परीक्षण (परि√ईक्ष्+ल्युट्, १.१) | constant monitoring |
| प्रतिपत्ति-प्रदानम् | प्रतिपत्ति (प्रति√पद्+क्तिन्)–प्रदान (प्र√दा+ल्युट्, १.१) | bestowal of honors |
| च | च | and |
| तथा | तथा | and so |
| कर्म-विपर्ययः | कर्मन्–विपर्यय (वि+परि√इ+अच्, १.१) | reshuffling of duties |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| नि | यो | ग्य | र्थ | ग्र | हो | पा | यो |
| रा | ज्ञा | नि | त्य | प | री | क्ष | णम् |
| प्र | ति | प | त्ति | प्र | दा | नं | च |
| त | था | क | र्म | वि | प | र्य | यः |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.