अपरं च शशिदिवाकरयोर्ग्रहपीडनं
गजभुजङ्गमयोरपि बन्धनम् ।
मतिमतां च विलोक्य दरिद्रतां
विधिरहो बलवान् इति मे मतिः ॥
अपरं च शशिदिवाकरयोर्ग्रहपीडनं
गजभुजङ्गमयोरपि बन्धनम् ।
मतिमतां च विलोक्य दरिद्रतां
विधिरहो बलवान् इति मे मतिः ॥
गजभुजङ्गमयोरपि बन्धनम् ।
मतिमतां च विलोक्य दरिद्रतां
विधिरहो बलवान् इति मे मतिः ॥
अन्वयः
AI
शशि-दिवाकरयोः ग्रह-पीडनम्, गज-भुजङ्गमयोः अपि बन्धनम्, च मतिमतां दरिद्रतां विलोक्य, अहो विधिः बलवान् इति मे मतिः (अस्ति) ।
Summary
AI
Observing the eclipses of the sun and moon, the captivity of elephants and serpents, and the poverty of the wise, I conclude that destiny is indeed all-powerful.
सारांश
AI
सूर्य-चंद्रमा का ग्रहण, हाथी और सर्प का बंधन तथा विद्वानों की दरिद्रता को देखकर मेरा विचार है कि भाग्य ही सबसे अधिक बलवान है।
पदच्छेदः
AI
| अपरम् | अपर | Furthermore |
| च | च | and |
| शशिदिवाकरयोः | शशिन्–दिवाकर (६.२) | of the moon and the sun |
| ग्रहपीडनम् | ग्रह–पीडन (२.१) | the affliction by planets (eclipse) |
| गजभुजङ्गमयोः | गज–भुजङ्गम (६.२) | of elephants and serpents |
| अपि | अपि | also |
| बन्धनम् | बन्धन (२.१) | captivity |
| मतिमताम् | मतिमान् (६.३) | of the wise |
| च | च | and |
| विलोक्य | विलोक्य (वि√लोक्+ल्यप्) | having observed |
| दरिद्रताम् | दरिद्रता (२.१) | poverty |
| विधिः | विधि (१.१) | destiny |
| अहो | अहो | ah! |
| बलवान् | बलवत् (१.१) | is powerful |
| इति | इति | thus |
| मे | अस्मद् (६.१) | my |
| मतिः | मति (१.१) | thought (is) |
छन्दः
द्रुतविलम्बितम् [१२: नभभर]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ | १५ | १६ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| अ | प | रं | च | श | शि | दि | वा | क | र | यो | र्ग्र | ह | पी | ड | नं |
| ग | ज | भु | ज | ङ्ग | म | यो | र | पि | ब | न्ध | नम् | ||||
| म | ति | म | तां | च | वि | लो | क्य | द | रि | द्र | तां | ||||
| वि | धि | र | हो | ब | ल | वा | नि | ति | मे | म | तिः | ||||
| न | भ | भ | र | ||||||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.