विना वर्तनम् एवैते न त्यजन्ति ममान्तिकम् ।
तन् मे प्राणव्ययेनापि जीवयैतान्ममाश्रितान् ॥

अन्वयः AI एते विना वर्तनम् एव मम अन्तिकम् न त्यजन्ति । तत् मे प्राण-व्ययेन अपि मम आश्रितान् एतान् जीवय ।

Summary AI These followers do not leave my side even without wages. Therefore, even at the cost of my life, keep these dependents of mine alive.

सारांश AI ये मेरे आश्रित बिना किसी स्वार्थ के सदा मेरे साथ रहते हैं। अतः अपने प्राणों की बाजी लगाकर भी मुझे अपने इन आश्रितों की रक्षा करनी चाहिए।

पदच्छेदः AI

विना	विना	without
वर्तनम्	वर्तन (२.१)	wages
एव	एव	even
एते	एतत् (१.३)	these
न	न	not
त्यजन्ति	त्यजन्ति (√त्यज् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.)	they leave
मम	अस्मद् (६.१)	my
अन्तिकम्	अन्तिक (२.१)	side
तत्	तत्	therefore
मे	अस्मद् (६.१)	my
प्राणव्ययेन	प्राण–व्यय (३.१)	at the cost of life
अपि	अपि	even
जीवय	जीवय (√जीव् +णिच् कर्तरि लोट् (परस्मै.) म.पु. एक.)	keep alive
एतान्	एतत् (२.३)	these
मम	अस्मद् (६.१)	my
आश्रितान्	आश्रित (आ√श्रि+क्त, २.३)	dependents

छन्दः अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

विना वर्तनम् एवैते न त्यजन्ति ममान्तिकम् ।तन् मे प्राणव्ययेनापि जीवयैतान्ममाश्रितान् ॥