षड्दोषाः पुरुषेणेह हातव्या भूतिमिच्छता ।
निद्रा तन्द्रा भयं क्रोध आलस्यं दीर्घसूत्रता ॥

अन्वयः AI इह भूतिम् इच्छता पुरुषेण षट् दोषाः हातव्याः (भवन्ति) - निद्रा तन्द्रा भयम् क्रोधः आलस्यम् दीर्घ-सूत्रता (च) ।
Summary AI In this world, six faults should be abandoned by a man seeking prosperity: sleep, lethargy, fear, anger, laziness, and procrastination.
सारांश AI ऐश्वर्य की इच्छा रखने वाले मनुष्य को निद्रा, तन्द्रा, भय, क्रोध, आलस्य और काम को टालने की प्रवृत्ति—इन छह दोषों का त्याग कर देना चाहिए।
पदच्छेदः AI
षड्दोषाःषष्–दोष (१.३) six faults
पुरुषेणपुरुष (३.१) by a man
इहइह here
हातव्याःहातव्य (√हा+तव्य, १.३) should be abandoned
भूतिम्भूति (२.१) prosperity
इच्छताइच्छत् (√इष्+शतृ, ३.१) desiring
निद्रानिद्रा (१.१) sleep
तन्द्रातन्द्रा (१.१) lethargy
भयम्भय (१.१) fear
क्रोधःक्रोध (१.१) anger
आलस्यम्आलस्य (१.१) laziness
दीर्घसूत्रतादीर्घसूत्रता (१.१) procrastination
छन्दः अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
१ २ ३ ४ ५ ६ ७ ८
ष ड्दो षाः पु रु षे णे ह
हा त व्या भू ति मि च्छ ता
नि द्रा त न्द्रा भ यं क्रो ध
आ ल स्यं दी र्घ सू त्र ता
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.