अन्वयः
AI
इह भूतिम् इच्छता पुरुषेण षट् दोषाः हातव्याः (भवन्ति) - निद्रा तन्द्रा भयम् क्रोधः आलस्यम् दीर्घ-सूत्रता (च) ।
Summary
AI
In this world, six faults should be abandoned by a man seeking prosperity: sleep, lethargy, fear, anger, laziness, and procrastination.
सारांश
AI
ऐश्वर्य की इच्छा रखने वाले मनुष्य को निद्रा, तन्द्रा, भय, क्रोध, आलस्य और काम को टालने की प्रवृत्ति—इन छह दोषों का त्याग कर देना चाहिए।
पदच्छेदः
AI
| षड्दोषाः | षष्–दोष (१.३) | six faults |
| पुरुषेण | पुरुष (३.१) | by a man |
| इह | इह | here |
| हातव्याः | हातव्य (√हा+तव्य, १.३) | should be abandoned |
| भूतिम् | भूति (२.१) | prosperity |
| इच्छता | इच्छत् (√इष्+शतृ, ३.१) | desiring |
| निद्रा | निद्रा (१.१) | sleep |
| तन्द्रा | तन्द्रा (१.१) | lethargy |
| भयम् | भय (१.१) | fear |
| क्रोधः | क्रोध (१.१) | anger |
| आलस्यम् | आलस्य (१.१) | laziness |
| दीर्घसूत्रता | दीर्घसूत्रता (१.१) | procrastination |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ष | ड्दो | षाः | पु | रु | षे | णे | ह |
| हा | त | व्या | भू | ति | मि | च्छ | ता |
| नि | द्रा | त | न्द्रा | भ | यं | क्रो | ध |
| आ | ल | स्यं | दी | र्घ | सू | त्र | ता |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.