अन्वयः
AI
यस्य सम्पदि हर्षः न (अस्ति) विपदि विषादः (न अस्ति) च रणे धीरत्वम् (अस्ति), जननी तम् भुवन-त्रय-तिलकम् सुतम् विरलम् जनयति ।
Summary
AI
That son who feels no elation in wealth, no dejection in calamity, and maintains courage in battle—such a son, an ornament of the three worlds, is rarely given birth to by a mother.
सारांश
AI
संपत्ति में हर्ष न करने वाला, विपत्ति में दुखी न होने वाला और युद्ध में वीरता दिखाने वाला पुत्र संसार में विरल होता है; वह तीनों लोकों का तिलक है।
पदच्छेदः
AI
| सम्पदि | सम्पद् (७.१) | in prosperity |
| यस्य | यद् (६.१) | whose |
| न | न | not |
| हर्षः | हर्ष (१.१) | elation |
| विपदि | विपद् (७.१) | in calamity |
| विषादः | विषाद (१.१) | dejection |
| रणे | रण (७.१) | in battle |
| च | च | and |
| धीरत्वम् | धीरत्व (१.१) | courage |
| तम् | तद् (२.१) | him |
| भुवनत्रयतिलकम् | भुवन–त्रय–तिलक (२.१) | an ornament of the three worlds |
| जनयति | जनयति (√जन् +णिच् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | gives birth to |
| जननी | जननी (१.१) | a mother |
| सुतम् | सुत (२.१) | a son |
| विरलम् | विरल (२.१) | rarely |
छन्दः
आर्या []
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| स | म्प | दि | य | स्य | न | ह | र्षो | ||||
| वि | प | दि | वि | षा | दो | र | णे | च | धी | र | त्वम् |
| तं | भु | व | न | त्र | य | ति | ल | कं | |||
| ज | न | य | ति | ज | न | नी | सु | तं | वि | र | लम् |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.