अन्वयः
AI
आपत्-काले हि उपस्थिते वृद्धस्य वचनम् ग्राह्यम् (भवति), सर्वत्र एवम् विचारे (कृते) च भोजने अपि (प्रवृत्तिः न) प्रवर्तताम् ।
Summary
AI
The advice of elders should indeed be accepted when a time of calamity arises. However, if such constant deliberation is applied to everything, then even the basic act of eating might become impossible.
सारांश
AI
संकट के समय वृद्धजनों की सलाह माननी चाहिए, किंतु सर्वत्र अत्यधिक विचार करने से भोजन और प्रवृत्ति जैसे स्वाभाविक कर्म भी असंभव हो जाते हैं।
पदच्छेदः
AI
| वृद्धस्य | वृद्ध (६.१) | of an elder |
| वचनम् | वचन (१.१) | word/advice |
| ग्राह्यम् | ग्राह्य (√ग्रह्+ण्यत्, १.१) | should be accepted |
| आपत्काले | आपद्–काल (७.१) | in a time of calamity |
| हि | हि | indeed |
| उपस्थिते | उपस्थित (उप√स्था+क्त, ७.१) | having arrived |
| सर्वत्र | सर्वत्र | everywhere |
| एवम् | एवम् | thus |
| विचारे | विचार (७.१) | in deliberation |
| च | च | and |
| भोजने | भोजन (७.१) | in eating |
| अपि | अपि | also |
| प्रवर्तताम् | प्रवर्तताम् (प्र√वृत् कर्तरि लोट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | let one proceed |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| वृ | द्ध | स्य | व | च | नं | ग्रा | ह्य |
| मा | प | त्का | ले | ह्यु | प | स्थि | ते |
| स | र्व | त्रै | वं | वि | चा | रे | च |
| भो | ज | ने | पि | प्र | व | र्त | ताम् |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.