अन्यच्च स हि गगनविहारी कल्मषध्वंसकारी
दशशतकरधारी ज्योतिषां मध्यचारी ।
विधुरपि विधियोगाद् ग्रस्यते राहुणासौ
लिखितम् अपि ललाटे प्रोज्झितं कः समर्थः ॥
अन्यच्च स हि गगनविहारी कल्मषध्वंसकारी
दशशतकरधारी ज्योतिषां मध्यचारी ।
विधुरपि विधियोगाद् ग्रस्यते राहुणासौ
लिखितम् अपि ललाटे प्रोज्झितं कः समर्थः ॥
दशशतकरधारी ज्योतिषां मध्यचारी ।
विधुरपि विधियोगाद् ग्रस्यते राहुणासौ
लिखितम् अपि ललाटे प्रोज्झितं कः समर्थः ॥
अन्वयः
AI
(तथा च) अन्यत् च हि सः गगन-विहारी कल्मष-ध्वंस-कारी दश-शत-कर-धारी ज्योतिषाम् मध्य-चारी विधुः अपि विधि-योगात् राहुणा ग्रस्यते, असौ ललाटे लिखितम् अपि प्रोज्झितुम् कः समर्थः (अस्ति) ।
Summary
AI
Furthermore, even the Moon, who wanders in the sky, destroys darkness, possesses a thousand rays, and moves amidst the stars, is swallowed by Rāhu due to the force of destiny. Who is capable of erasing what is written on the forehead?
सारांश
AI
आकाश में विचरण करने वाले, पापों का नाश करने वाले और सहस्रों किरणों वाले चंद्रमा को भी भाग्यवश राहु ग्रस लेता है। वास्तव में ललाट पर लिखे भाग्य को मिटाने में कोई समर्थ नहीं है।
पदच्छेदः
AI
| अन्यत् | अन्यद् (१.१) | another thing |
| च | च | and |
| सः | तद् (१.१) | he |
| हि | हि | indeed |
| गगनविहारी | गगन–विहारिन् (वि√हृ+णिन्), १.१ | wanderer in the sky |
| कल्मषध्वंसकारी | कल्मष–ध्वंस्–कारिन् (√कृ+णिन्), १.१ | destroyer of darkness |
| दशशतकरधारी | दश–शत–कर–धारिन् (√धृ+णिन्), १.१ | possessor of a thousand rays |
| ज्योतिषाम् | ज्योतिस् (६.३) | of the celestial bodies |
| मध्यचारी | मध्य–चारिन् (√चर्+णिन्), १.१ | mover in the midst |
| विधुः | विधु (१.१) | the Moon |
| अपि | अपि | even |
| विधियोगात् | विधि–योग (५.१) | due to the force of destiny |
| ग्रस्यते | ग्रस्यते (√ग्रस् भावकर्मणोः लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | is swallowed |
| राहुणा | राहु (३.१) | by Rāhu |
| असौ | अदस् (१.१) | that (one) |
| लिखितम् | लिखित (√लिख्+क्त, २.१) | written |
| अपि | अपि | even |
| ललाटे | ललाट (७.१) | on the forehead |
| प्रोज्झितुम् | प्रोज्झितुम् (प्र√उझ्झ्+तुमुन्) | to erase |
| कः | किम् (१.१) | who |
| समर्थः | समर्थ (१.१) | is capable |
छन्दः
मालिनी [१५: ननमयय]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ | १५ | १६ | १७ | १८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| अ | न्य | च्च | स | हि | ग | ग | न | वि | हा | री | क | ल्म | ष | ध्वं | स | का | री |
| द | श | श | त | क | र | धा | री | ज्यो | ति | षां | म | ध्य | चा | री | |||
| वि | धु | र | पि | वि | धि | यो | गा | द्ग्र | स्य | ते | रा | हु | णा | सौ | |||
| लि | खि | त | म | पि | ल | ला | टे | प्रो | ज्झि | तं | कः | स | म | र्थः | |||
| न | न | म | य | य | |||||||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.