अन्वयः
AI
सर्वस्य हि स्वभावाः परीक्ष्यन्ते, इतरे गुणाः न (परीक्ष्यन्ते), हि स्वभावः सर्वान् गुणान् अतीत्य मूर्ध्नि वर्तते ।
Summary
AI
Indeed, it is the inner nature of everyone that is tested, not other qualities. Nature surpasses all attributes and stands supreme over everything.
सारांश
AI
व्यक्ति के केवल स्वभाव की ही परीक्षा होती है, अन्य गुणों की नहीं; क्योंकि स्वभाव सभी गुणों से ऊपर होता है और सर्वोपरि रहता है।
पदच्छेदः
AI
| सर्वस्य | सर्व (६.१) | of everyone |
| हि | हि | indeed |
| परीक्ष्यन्ते | परीक्ष्यन्ते (परि√ईक्ष् भावकर्मणोः लट् (आत्मने.) प्र.पु. बहु.) | are tested |
| स्वभावाः | स्वभाव (१.३) | natures |
| न | न | not |
| इतरे | इतर (१.३) | other |
| गुणाः | गुण (१.३) | qualities |
| अतीत्य | अतीत्य (अति√इ+ल्यप्) | surpassing |
| हि | हि | for |
| गुणान् | गुण (२.३) | qualities |
| सर्वान् | सर्व (२.३) | all |
| स्वभावः | स्वभाव (१.१) | nature |
| मूर्ध्नि | मूर्धन् (७.१) | at the head |
| वर्तते | वर्तते (√वृत् कर्तरि लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | stands |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| स | र्व | स्य | हि | प | री | क्ष्य | न्ते |
| स्व | भा | वा | ने | त | रे | गु | णाः |
| अ | ती | त्य | हि | गु | णा | न्स | र्वा |
| न्स्व | भा | वो | मू | र्ध्नि | व | र्त | ते |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.