इति मुहुः विचिन्त्य प्राहहो मे दुर्दैवम् ।
यतः स्वकर्मसन्तानविचेष्टितानि कालान्तरावर्तिशुभाशुभानि ।
इहैव दृष्टानि मयैव तानि जन्मान्तराणीव दशान्तराणि ॥
इति मुहुः विचिन्त्य प्राहहो मे दुर्दैवम् ।
यतः स्वकर्मसन्तानविचेष्टितानि कालान्तरावर्तिशुभाशुभानि ।
इहैव दृष्टानि मयैव तानि जन्मान्तराणीव दशान्तराणि ॥
यतः स्वकर्मसन्तानविचेष्टितानि कालान्तरावर्तिशुभाशुभानि ।
इहैव दृष्टानि मयैव तानि जन्मान्तराणीव दशान्तराणि ॥
अन्वयः
AI
इति मुहुः विचिन्त्य प्राह—अहो मे दुर्दैवम्! यतः स्व-कर्म-सन्तान-विचेष्टितानि काल-अन्तर-आवर्ति-शुभ-अशुभानि तानि दशा-अन्तराणि जन्मान्तराणि इव मया एव इह एव दृष्टानि।
Summary
AI
Reflecting repeatedly, he lamented his ill-fate. He realized that the consequences of his past actions, manifesting as good and evil over time, appeared before him as distinct stages of life, much like different incarnations.
सारांश
AI
उसने अपने भाग्य को कोसते हुए कहा कि मनुष्य के अपने ही संचित कर्मों के शुभ-अशुभ फल समय बीतने पर विभिन्न दशाओं के रूप में यहीं दिखाई देते हैं।
पदच्छेदः
AI
| इति | इति | thus |
| मुहुः | मुहुः | repeatedly |
| विचिन्त्य | विचिन्त्य (वि√चिन्त्+ल्यप्) | having reflected |
| प्राह | प्राह (प्र√ब्रू कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | he said |
| अहो | अहो | alas |
| मे | अस्मद् (६.१) | my |
| दुर्दैवम् | दुर्–दैव (१.१) | ill-fate |
| यतः | यतः | because |
| स्वकर्मसन्तानविचेष्टितानि | स्व–कर्म–सन्तान–विचेष्टित (१.३) | the results of the continuity of my own actions |
| कालान्तरावर्तिशुभाशुभानि | काल–अन्तर–आवर्तिन्–शुभ–अशुभ (१.३) | good and evil manifesting over time |
| इह | इह | here |
| एव | एव | itself |
| दृष्टानि | दृष्ट (√दृश्+क्त, १.३) | were seen |
| मया | अस्मद् (३.१) | by me |
| एव | एव | itself |
| तानि | तद् (१.३) | those |
| जन्मान्तराणि | जन्मन्–अन्तर (१.३) | other births |
| इव | इव | like |
| दशान्तराणि | दशा–अन्तर (१.३) | different stages of life |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.