अपरं च् श्लाघ्यः स एको भुवि
मानवानां स उत्तमः सत्पुरुषः स धन्य्- ।
अः यस्यार्थिनो वा शरणागता
वा नाशाविभङ्गा विमुखाः प्रयान्ति ॥
अपरं च् श्लाघ्यः स एको भुवि
मानवानां स उत्तमः सत्पुरुषः स धन्य्- ।
अः यस्यार्थिनो वा शरणागता
वा नाशाविभङ्गा विमुखाः प्रयान्ति ॥
मानवानां स उत्तमः सत्पुरुषः स धन्य्- ।
अः यस्यार्थिनो वा शरणागता
वा नाशाविभङ्गा विमुखाः प्रयान्ति ॥
अन्वयः
AI
भुवि मानवानाम् सः एकः श्लाघ्यः, सः उत्तमः सत्-पुरुषः, सः धन्यः; यस्य अर्थिनः वा शरण-आगताः वा न आशा-विभङ्गाः (सन्तः) विमुखाः प्रयान्ति।
Summary
AI
He alone among men on earth is praiseworthy, the best of good men, and blessed, from whom neither seekers nor those seeking refuge depart disappointed or with broken hopes.
सारांश
AI
पृथ्वी पर वह सत्पुरुष धन्य है जिसके द्वार से याचक या शरणार्थी कभी निराश या खाली हाथ नहीं लौटते।
पदच्छेदः
AI
| अपरम् | अपरम् | furthermore |
| च | च | and |
| श्लाघ्यः | श्लाघ्य (√श्लाघ्+यत्), १.१ | praiseworthy |
| सः | तद् (१.१) | he |
| एकः | एक (१.१) | alone |
| भुवि | भू (७.१) | on earth |
| मानवानाम् | मानव (६.३) | of men |
| सः | तद् (१.१) | he |
| उत्तमः | उत्तम (१.१) | the best |
| सत्पुरुषः | सत्–पुरुष (१.१) | good man |
| सः | तद् (१.१) | he |
| धन्यः | धन्य (१.१) | blessed |
| यस्य | यद् (६.१) | from whom |
| अर्थिनः | अर्थिन् (१.३) | seekers |
| वा | वा | or |
| शरणागताः | शरण–आगत (आ√गम्+क्त, १.३) | those seeking refuge |
| वा | वा | or |
| न | न | not |
| आशाविभङ्गाः | आशा–विभङ्ग (वि√भञ्ज्+घञ्, १.३) | with broken hopes |
| विमुखाः | वि–मुख (१.३) | disappointed |
| प्रयान्ति | प्रयान्ति (प्र√या कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) | depart |
छन्दः
इन्द्रवज्रा [११: ततजगग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| अ | प | रं | च्श्ला | घ्यः | स | ए | को | भु | वि | मा | |||
| न | वा | नां | स | उ | त्त | मः | स | त्पु | रु | षः | स | ध | न्यः |
| य | स्या | र्थि | नो | वा | श | र | णा | ग | ता | वा | |||
| ना | शा | वि | भ | ङ्गा | वि | मु | खाः | प्र | या | न्ति | |||
| त | त | ज | ग | ग | |||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.