जलम् अग्निर्विषं शस्तं क्षुद् व्याधिः पतनं गिरेः ।
निमित्तं किञ्चिद् आसाद्य देही प्राणैर्विमुच्यते ॥

अन्वयः AI जलम् अग्निः विषं शस्त्रं क्षुत् व्याधिः गिरेः पतनं (वा) किञ्चित् निमित्तम् आसाद्य देही प्राणैः विमुच्यते ॥

Summary AI Encountering some cause—be it water, fire, poison, a weapon, hunger, disease, or a fall from a mountain—an embodied being is separated from life.

सारांश AI जल, अग्नि, विष, शस्त्र, भूख, रोग या पर्वत से गिरना—कोई न कोई निमित्त पाकर जीव के प्राण निकल ही जाते हैं।

पदच्छेदः AI

जलम्	जल (१.१)	Water
अग्निः	अग्नि (१.१)	fire
विषम्	विष (१.१)	poison
शस्त्रम्	शस्त्र (१.१)	a weapon
क्षुत्	क्षुध् (१.१)	hunger
व्याधिः	व्याधि (१.१)	disease
पतनम्	पतन (√पत्+ल्युट्, १.१)	a fall
गिरेः	गिरि (५.१)	from a mountain
निमित्तम्	निमित्त (२.१)	cause
किञ्चित्	किञ्चित् (२.१)	some
आसाद्य	आसाद्य (आ√सद्+ल्यप्)	encountering
देही	देहिन् (१.१)	an embodied being
प्राणैः	प्राण (३.३)	from life
विमुच्यते	विमुच्यते (वि√मुच् भावकर्मणोः लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	is separated

छन्दः अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
ज	ल	म	ग्नि	र्वि	षं	श	स्तं
क्षु	द्व्या	धिः	प	त	नं	गि	रेः
नि	मि	त्तं	कि	ञ्चि	दा	सा	द्य
दे	ही	प्रा	णै	र्वि	मु	च्य	ते

जलम् अग्निर्विषं शस्तं क्षुद् व्याधिः पतनं गिरेः ।
निमित्तं किञ्चिद् आसाद्य देही प्राणैर्विमुच्यते ॥

Other texts to read

नीलकण्ठविजयचम्पूः नीलकण्ठदीक्षितः

कथासरित्सागरः सोमदेवः

About

Resources

Connect

जलम् अग्निर्विषं शस्तं क्षुद् व्याधिः पतनं गिरेः ।निमित्तं किञ्चिद् आसाद्य देही प्राणैर्विमुच्यते ॥

Other texts to read

नीलकण्ठविजयचम्पूः नीलकण्ठदीक्षितः

कथासरित्सागरः सोमदेवः

About

Resources

Connect

जलम् अग्निर्विषं शस्तं क्षुद् व्याधिः पतनं गिरेः ।
निमित्तं किञ्चिद् आसाद्य देही प्राणैर्विमुच्यते ॥