अन्वयः
AI
यः निज-सौख्यं निरुन्धानः धन-आर्जनम् इच्छति सः पर-अर्थ-भार-वाही इव क्लेशस्य एव भाजनम् (अस्ति) ॥
Summary
AI
He who desires to acquire wealth while restraining his own happiness is merely a vessel for pain, like a beast of burden carrying a load for others.
सारांश
AI
अपने सुखों को रोककर जो केवल धन संचय करना चाहता है, वह दूसरों का बोझ ढोने वाले मजदूर की तरह केवल क्लेश और दुःख का ही भागी बनता है।
पदच्छेदः
AI
| निज-सौख्यम् | निज–सौख्य (२.१) | his own happiness |
| निरुन्धानः | निरुन्धान (नि√रुध्+शानच्, १.१) | restraining |
| यः | यद् (१.१) | He who |
| धन-आर्जनम् | धन–आर्जन (आ√ऋज्+ल्युट्, २.१) | the acquisition of wealth |
| इच्छति | इच्छति (√इष् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | desires |
| पर-अर्थ-भार-वाही | पर–अर्थ–भार–वाहिन् (√वह्+णिन्), १.१ | a beast of burden carrying a load for others |
| इव | इव | like |
| सः | तद् (१.१) | he |
| क्लेशस्य | क्लेश (६.१) | of pain |
| एव | एव | merely |
| भाजनम् | भाजन (१.१) | is a vessel |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| नि | ज | सौ | ख्यं | नि | रु | न्धा | नो |
| यो | ध | ना | र्ज | न | मि | च्छ | ति |
| प | रा | र्थ | भा | र | वा | ही | व |
| स | क्ले | श | स्यै | व | भा | ज | नम् |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.