वरं शून्या शाला न च खलु वरो दुष्टवृषभो
वरं वेश्या पत्नी न पुनरविनीता कुलवधूः ।
वरं वासोरण्ये न पुनरविवेकाधिपपुरे
वरं प्राणत्यागो न पुनरधमानाम् उपगमः ॥
वरं शून्या शाला न च खलु वरो दुष्टवृषभो
वरं वेश्या पत्नी न पुनरविनीता कुलवधूः ।
वरं वासोरण्ये न पुनरविवेकाधिपपुरे
वरं प्राणत्यागो न पुनरधमानाम् उपगमः ॥
वरं वेश्या पत्नी न पुनरविनीता कुलवधूः ।
वरं वासोरण्ये न पुनरविवेकाधिपपुरे
वरं प्राणत्यागो न पुनरधमानाम् उपगमः ॥
अन्वयः
AI
शून्या शाला वरम्, खलु दुष्टवृषभः न वरः, वेश्या पत्नी वरम्, पुनः अविनीता कुलवधूः न (वरा), अरण्ये वासः वरम्, पुनः अविवेकाधिपपुरे (वासः) न (वरः), प्राणत्यागः वरम्, पुनः अधमानाम् उपगमः न (वरः) ।
Summary
AI
An empty stable is better than having a wicked bull. A courtesan is better as a wife than an ill-mannered bride from a good family. Living in a forest is better than living in the city of an undiscerning ruler. Death is better than associating with the low-minded.
सारांश
AI
दुष्ट बैल से खाली शाला, कुमार्गी पत्नी से वेश्या, अविवेकी राजा के नगर से वन और नीच की शरण से मृत्यु श्रेष्ठ है।
पदच्छेदः
AI
| वरम् | वरम् | is better |
| शून्या | शून्य (१.१) | an empty |
| शाला | शाला (१.१) | stable |
| न | न | not |
| च | च | and |
| खलु | खलु | indeed |
| वरः | वर (१.१) | is better |
| दुष्टवृषभः | दुष्ट–वृषभ (१.१) | a wicked bull |
| वरम् | वरम् | is better |
| वेश्या | वेश्या (१.१) | a courtesan |
| पत्नी | पत्नी (१.१) | as a wife |
| न | न | not |
| पुनः | पुनर् | but |
| अविनीता | अ–विनीत (१.१) | an ill-mannered |
| कुलवधूः | कुल–वधू (१.१) | bride from a good family |
| वरम् | वरम् | is better |
| वासः | वास (१.१) | living |
| अरण्ये | अरण्य (७.१) | in a forest |
| न | न | not |
| पुनः | पुनर् | but |
| अविवेकाधिपपुरे | अविवेक–अधिप–पुर (७.१) | in the city of an undiscerning ruler |
| वरम् | वरम् | is better |
| प्राणत्यागः | प्राण–त्याग (१.१) | death |
| न | न | not |
| पुनः | पुनर् | but |
| अधमानाम् | अधम (६.३) | of the low-minded |
| उपगमः | उपगम (उप√गम्+अप्, १.१) | associating with |
छन्दः
शिखरिणी [१७: यमनसभलग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ | १५ | १६ | १७ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| व | रं | शू | न्या | शा | ला | न | च | ख | लु | व | रो | दु | ष्ट | वृ | ष | भो |
| व | रं | वे | श्या | प | त्नी | न | पु | न | र | वि | नी | ता | कु | ल | व | धूः |
| व | रं | वा | सो | र | ण्ये | न | पु | न | र | वि | वे | का | धि | प | पु | रे |
| व | रं | प्रा | ण | त्या | गो | न | पु | न | र | ध | मा | ना | मु | प | ग | मः |
| य | म | न | स | भ | ल | ग | ||||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.