किं च् वरं मौनं कार्यं न च वचनम् उक्तं यद् अनृतं
वरं क्लैब्यं पुंसां न च परकलत्राभिगमनम् ।
वरं प्राणत्यागो न च पिशुनवाक्येष्व् अभिरुचिर्
वरं भिक्षाशित्वं न च परधनास्वादनसुखम् ॥

अन्वयः AI (किं च) मौनम् कार्यम् वरम्, च यत् अनृतम् वचनम् उक्तम् (तत्) न (वरम्), पुंसाम् क्लैब्यम् वरम्, च परकलत्राभिगमनम् न (वरम्), प्राणत्यागः वरम्, च पिशुनवाक्येषु अभिरुचिः न (वरम्), भिक्षाशित्वम् वरम्, च परधनास्वादनसुखम् न (वरम्) ।

Summary AI Silence is better than speaking falsehood. Impotence is better than approaching another's wife. Giving up life is better than delighting in slanderous words. Living on alms is better than the pleasure of enjoying another's wealth.

सारांश AI असत्य बोलने से मौन, परस्त्रीगमन से नपुंसकता, चुगली से मृत्यु और पराये धन के उपभोग से भिक्षा मांगना श्रेष्ठ है।

पदच्छेदः AI

किम्	किम्	furthermore
च	च	and
वरम्	वरम्	is better
मौनम्	मौन (१.१)	silence
कार्यम्	कार्य (√कृ+ण्यत्, १.१)	to be done
न	न	not
च	च	and
वचनम्	वचन (१.१)	speech
उक्तम्	उक्त (√वच्+क्त, १.१)	spoken
यत्	यद् (१.१)	which
अनृतम्	अनृत (१.१)	is false
वरम्	वरम्	is better
क्लैब्यम्	क्लैब्य (१.१)	impotence
पुंसाम्	पुंस् (६.३)	for men
न	न	not
च	च	and
परकलत्राभिगमनम्	पर–कलत्र–अभिगमन (१.१)	approaching another's wife
वरम्	वरम्	is better
प्राणत्यागः	प्राण–त्याग (१.१)	giving up life
न	न	not
च	च	and
पिशुनवाक्येषु	पिशुन–वाक्य (७.३)	in slanderous words
अभिरुचिः	अभिरुचि (१.१)	delight
वरम्	वरम्	is better
भिक्षाशित्वम्	भिक्षा–अशितृत्व (१.१)	living on alms
न	न	not
च	च	and
परधनास्वादनसुखम्	पर–धन–आस्वादन–सुख (१.१)	the pleasure of enjoying another's wealth

छन्दः शिखरिणी [१७: यमनसभलग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४	१५	१६	१७	१८
किं	च्व	रं	मौ	नं	का	र्यं	न	च	व	च	न	मु	क्तं	य	द	नृ	तं
व	रं	क्लै	ब्यं	पुं	सां	न	च	प	र	क	ल	त्रा	भि	ग	म	नम्
व	रं	प्रा	ण	त्या	गो	न	च	पि	शु	न	वा	क्ये	ष्व	भि	रु	चि
र्व	रं	भि	क्षा	शि	त्वं	न	च	प	र	ध	ना	स्वा	द	न	सु	खम्
य			म			न			स			भ			ल	ग

Other texts to read

नीलकण्ठविजयचम्पूः नीलकण्ठदीक्षितः

चम्पूरामायणम् भोजः

About

Resources

Connect