अन्वयः
AI
पुरुषः प्रत्याख्याने च दाने च सुख-दुःखे प्रिया-प्रिये (च) आत्म-औपम्येन प्रमाणम् अधिगच्छति ।
Summary
AI
In refusal or giving, in joy or sorrow, and in what is liked or disliked, a person attains the right perspective by comparing others to himself.
सारांश
AI
दान, इनकार, सुख-दुख और प्रिय-अप्रिय के विषयों में मनुष्य को स्वयं की अनुभूतियों को ही मानक मानकर व्यवहार करना चाहिए।
पदच्छेदः
AI
| प्रत्याख्याने | प्रत्याख्यान (प्रति√आख्या+ल्युट्), ७.१ | in refusal |
| च | च | and |
| दाने | दान (७.१) | in giving |
| च | च | and |
| सुख-दुःखे | सुख–दुःख (७.१) | in happiness and sorrow |
| प्रिया-प्रिये | प्रिय–अप्रिय (७.१) | in what is pleasant and unpleasant |
| आत्म-औपम्येन | आत्मन्–औपम्य (३.१) | by comparison with oneself |
| पुरुषः | पुरुष (१.१) | a person |
| प्रमाणम् | प्रमाण (२.१) | the standard |
| अधिगच्छति | अधिगच्छति (अधि√गम् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | attains |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| प्र | त्या | ख्या | ने | च | दा | ने | च |
| सु | ख | दुः | खे | प्रि | या | प्रि | ये |
| आ | त्मौ | प | म्ये | न | पु | रु | षः |
| प्र | मा | ण | म | धि | ग | च्छ | ति |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.