प्राणा यथात्मनोभीष्टा भूतानाम् अपि ते तथा ।
आत्मौपम्येन भूतानां दयां कुर्वन्ति साधवः ॥

अन्वयः AI यथा आत्मनः प्राणाः अभीष्टाः (सन्ति), भूतानाम् अपि ते तथा (अभीष्टाः सन्ति), (अतः) साधवः आत्म-औपम्येन भूतानाम् दयाम् कुर्वन्ति ।

Summary AI Just as one's own life is dear to oneself, it is equally dear to all living beings. Therefore, the virtuous show compassion to all by empathizing with them.

सारांश AI जैसे हमें अपने प्राण प्रिय हैं, वैसे ही सभी जीवों को भी होते हैं; सज्जन लोग अपनी ही तरह अन्य जीवों पर दया करते हैं।

पदच्छेदः AI

प्राणाः	प्राण (१.३)	lives
यथा	यथा	as
आत्मनः	आत्मन् (६.१)	to oneself
अभीष्टाः	अभीष्ट (अभि√इष्+क्त, १.३)	are dear
भूतानाम्	भूत (६.३)	to beings
अपि	अपि	also
ते	तद् (१.३)	they
तथा	तथा	so
आत्म-औपम्येन	आत्मन्–औपम्य (३.१)	by comparison with oneself
भूतानां	भूत (६.३)	to beings
दयाम्	दया (२.१)	compassion
कुर्वन्ति	कुर्वन्ति (√कृ कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.)	do
साधवः	साधु (१.३)	the virtuous

छन्दः अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
प्रा	णा	य	था	त्म	नो	भी	ष्टा
भू	ता	ना	म	पि	ते	त	था
आ	त्मौ	प	म्ये	न	भू	ता	नां
द	यां	कु	र्व	न्ति	सा	ध	वः

प्राणा यथात्मनोभीष्टा भूतानाम् अपि ते तथा ।
आत्मौपम्येन भूतानां दयां कुर्वन्ति साधवः ॥

Other texts to read

नीलकण्ठविजयचम्पूः नीलकण्ठदीक्षितः

कथासरित्सागरः सोमदेवः

About

Resources

Connect

प्राणा यथात्मनोभीष्टा भूतानाम् अपि ते तथा ।आत्मौपम्येन भूतानां दयां कुर्वन्ति साधवः ॥

Other texts to read

नीलकण्ठविजयचम्पूः नीलकण्ठदीक्षितः

कथासरित्सागरः सोमदेवः

About

Resources

Connect

प्राणा यथात्मनोभीष्टा भूतानाम् अपि ते तथा ।
आत्मौपम्येन भूतानां दयां कुर्वन्ति साधवः ॥