मनस्वी मिर्यते कामं कार्पण्यं न तु गच्छति ।
अपि निर्वाणम् आयाति नानलो याति शीतताम् ॥

अन्वयः AI मनस्वी कामम् म्रियते, तु कार्पण्यम् न गच्छति, अनलः अपि निर्वाणम् आयाति, (परन्तु) शीतताम् न याति ।

Summary AI A high-minded man may die willingly, but he does not resort to wretchedness. Fire may be extinguished, but it never becomes cold.

सारांश AI स्वाभिमानी व्यक्ति मृत्यु को स्वीकार कर लेता है परंतु दीनता को नहीं, जैसे अग्नि शांत तो हो जाती है किंतु शीतलता को प्राप्त नहीं होती।

पदच्छेदः AI

मनस्वी	मनस्विन् (१.१)	A high-minded person
म्रियते	म्रियते (√मृ कर्तरि लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	dies
कामम्	कामम्	willingly
कार्पण्यम्	कार्पण्य (२.१)	to wretchedness
न	न	not
तु	तु	but
गच्छति	गच्छति (√गम् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	goes
अपि	अपि	even
निर्वाणम्	निर्वाण (२.१)	extinction
आयाति	आयाति (आ√या कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	attains
न	न	not
अनलः	अनल (१.१)	fire
याति	याति (√या कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	goes to
शीतताम्	शीतता (२.१)	coldness

छन्दः अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

मनस्वी मिर्यते कामं कार्पण्यं न तु गच्छति ।अपि निर्वाणम् आयाति नानलो याति शीतताम् ॥