अत्यन्तविमुखे दैवे व्यर्थे यत्ने च पौरुषे ।
मनस्विनो दरिद्रस्य वनाद् अन्यत् कुतः सुखम् ॥

अन्वयः AI दैवे अत्यन्तविमुखे (सति) च पौरुषे यत्ने व्यर्थे (सति), दरिद्रस्य मनस्विनः वनात् अन्यत् सुखम् कुतः (भवेत्) ?

Summary AI When fate is entirely adverse and human effort proves futile, where else can a high-minded man find happiness except in the forest?

सारांश AI भाग्य के विपरीत होने और पुरुषार्थ के विफल होने पर, स्वाभिमानी दरिद्र व्यक्ति के लिए वन के अतिरिक्त कहीं और सुख नहीं है।

पदच्छेदः AI

अत्यन्तविमुखे	अत्यन्त–विमुख (७.१)	when (it is) completely adverse
दैवे	दैव (७.१)	when fate
व्यर्थे	वि–अर्थ (७.१)	when (it is) futile
यत्ने	यत्न (७.१)	when effort
च	च	and
पौरुषे	पौरुष (७.१)	when human (effort)
मनस्विनः	मनस्विन् (६.१)	of a high-minded person
दरिद्रस्य	दरिद्र (६.१)	of a poor person
वनात्	वन (५.१)	than the forest
अन्यत्	अन्यत् (१.१)	other
कुतः	कुतः	from where
सुखम्	सुख (१.१)	is happiness

छन्दः अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

अत्यन्तविमुखे दैवे व्यर्थे यत्ने च पौरुषे ।मनस्विनो दरिद्रस्य वनाद् अन्यत् कुतः सुखम् ॥