अन्यच्च तानीन्द्रियाण्य् अविकलानि तद् एव नाम
सा बुद्धिरप्रतिहता वचनं तद् एव ।
अर्थोष्मणा विरहितः पुरुषः स एव
अन्यः क्षणेन भवतीति विचित्रम् एतत् ॥
अन्यच्च तानीन्द्रियाण्य् अविकलानि तद् एव नाम
सा बुद्धिरप्रतिहता वचनं तद् एव ।
अर्थोष्मणा विरहितः पुरुषः स एव
अन्यः क्षणेन भवतीति विचित्रम् एतत् ॥
सा बुद्धिरप्रतिहता वचनं तद् एव ।
अर्थोष्मणा विरहितः पुरुषः स एव
अन्यः क्षणेन भवतीति विचित्रम् एतत् ॥
अन्वयः
AI
तानि (एव) अविकलानि इन्द्रियाणि, तत् एव नाम, सा (एव) अप्रतिहता बुद्धिः, तत् एव वचनम् (अस्ति), (परन्तु) अर्थोष्मणा विरहितः सः पुरुषः एव क्षणेन अन्यः भवति इति एतत् विचित्रम् (अस्ति) ।
Summary
AI
Those same unimpaired senses, the same name, that same unimpeded intellect, and the same speech remain; yet, a man deprived of the warmth of wealth becomes a different person in an instant. This is indeed strange.
सारांश
AI
इंद्रियां, नाम, बुद्धि और वाणी वही रहने पर भी, धन की ऊष्मा से रहित व्यक्ति क्षण भर में शक्तिहीन होकर दूसरा ही प्रतीत होने लगता है।
पदच्छेदः
AI
| अन्यत् | अन्यत् (१.१) | another thing |
| च | च | and |
| तानि | तद् (१.३) | those |
| इन्द्रियाणि | इन्द्रिय (१.३) | senses |
| अविकलानि | अ–विकल (१.३) | unimpaired |
| तत् | तद् (१.१) | that |
| एव | एव | same |
| नाम | नामन् (१.१) | name |
| सा | तद् (१.१) | that |
| बुद्धिः | बुद्धि (१.१) | intellect |
| अप्रतिहता | अ–प्रतिहत (प्रति√हन्+क्त, १.१) | unimpeded |
| वचनम् | वचन (१.१) | speech |
| तत् | तद् (१.१) | that |
| एव | एव | same |
| अर्थोष्मणा | अर्थ–ऊष्मन् (३.१) | by the warmth of wealth |
| विरहितः | विरहित (वि√रह्+क्त, १.१) | deprived |
| पुरुषः | पुरुष (१.१) | person |
| सः | तद् (१.१) | that |
| एव | एव | very |
| अन्यः | अन्य (१.१) | another |
| क्षणेन | क्षण (३.१) | in an instant |
| भवति | भवति (√भू कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | becomes |
| इति | इति | thus |
| विचित्रम् | विचित्र (१.१) | strange |
| एतत् | एतद् (१.१) | this |
छन्दः
वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ | १५ | १६ | १७ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| अ | न्य | च्च | ता | नी | न्द्रि | या | ण्य | वि | क | ला | नि | त | दे | व | ना | म |
| सा | बु | द्धि | र | प्र | ति | ह | ता | व | च | नं | त | दे | व | |||
| अ | र्थो | ष्म | णा | वि | र | हि | तः | पु | रु | षः | स | ए | व | |||
| अ | न्यः | क्ष | णे | न | भ | व | ती | ति | वि | चि | त्र | मे | तत् | |||
| त | भ | ज | ज | ग | ग | |||||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.