अन्वयः
AI
लोके धनेन बलवान् (भवति), धनात् पण्डितः भवति; स्व-जाति-समतां गतम् एनं पापं मूषिकं पश्य ।
Summary
AI
Through wealth, a person becomes strong and learned in this world. Look at this wretched mouse, who has returned to the status of his own kind after losing his hoard.
सारांश
AI
धन के प्रभाव से ही मनुष्य बलवान और विद्वान कहलाता है। इस चूहे को देखो, जो धन खोने पर पुनः अपनी साधारण जाति की दीन अवस्था में आ गया है।
पदच्छेदः
AI
| धनेन | धन (३.१) | through wealth |
| बलवान् | बलवत् (१.१) | is strong |
| लोकः | लोक (१.१) | a person |
| धनात् | धन (५.१) | from wealth |
| भवति | भवति (√भू कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | becomes |
| पण्डितः | पण्डित (१.१) | learned |
| पश्य | पश्य (√दृश् कर्तरि लोट् (परस्मै.) म.पु. एक.) | look at |
| एनम् | एतद् (२.१) | this |
| मूषिकम् | मूषिक (२.१) | mouse |
| पापम् | पाप (२.१) | wretched |
| स्व-जाति-समताम् | स्व–जाति–समता (२.१) | to the status of his own kind |
| गतम् | गत (√गम्+क्त, २.१) | who has gone |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ध | ने | न | ब | ल | वा | न्लो | को |
| ध | ना | द्भ | व | ति | प | ण्डि | तः |
| प | श्यै | नं | मू | षि | कं | पा | पं |
| स्व | जा | ति | स | म | तां | ग | तम् |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.