धनिकः श्रोत्रियो राजा नदी वैद्यस्तु पञ्चमः ।
पञ्च यत्र न विद्यन्ते तत्र वासं न कारयेत् ॥

अन्वयः AI धनिकः, श्रोत्रियः, राजा, नदी, वैद्यः तु पञ्चमः; यत्र (एते) पञ्च न विद्यन्ते, तत्र वासं न कारयेत् ।

Summary AI A wealthy person, a Vedic scholar, a king, a river, and a physician; one should not dwell where these five are not present.

सारांश AI जहाँ धनवान, विद्वान ब्राह्मण, राजा, नदी और वैद्य—ये पाँचों न हों, वहाँ मनुष्य को निवास नहीं करना चाहिए।

पदच्छेदः AI

धनिकः	धनिक (१.१)	a wealthy person
श्रोत्रियः	श्रोत्रिय (१.१)	a Vedic scholar
राजा	राजन् (१.१)	a king
नदी	नदी (१.१)	a river
वैद्यः	वैद्य (१.१)	a physician
तु	तु	and
पञ्चमः	पञ्चम (१.१)	the fifth
पञ्च	पञ्चन् (१.३)	five
यत्र	यत्र	where
न	न	not
विद्यन्ते	विद्यन्ते (√विद् भावकर्मणोः लट् (आत्मने.) प्र.पु. बहु.)	are found
तत्र	तत्र	there
वासम्	वास (२.१)	residence
न	न	not
कारयेत्	कारयेत् (√कृ +णिच् कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	one should make

छन्दः अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

धनिकः श्रोत्रियो राजा नदी वैद्यस्तु पञ्चमः ।पञ्च यत्र न विद्यन्ते तत्र वासं न कारयेत् ॥