गुणा गुणज्ञेषु गुणा भवन्ति
ते निर्गुणं प्राप्य भवन्ति दोषाः ।
आस्वादुतोयाः प्रभवन्ति नद्यः
समुद्रम् आसाद्य भवन्त्यपेयाः ॥
गुणा गुणज्ञेषु गुणा भवन्ति
ते निर्गुणं प्राप्य भवन्ति दोषाः ।
आस्वादुतोयाः प्रभवन्ति नद्यः
समुद्रम् आसाद्य भवन्त्यपेयाः ॥
ते निर्गुणं प्राप्य भवन्ति दोषाः ।
आस्वादुतोयाः प्रभवन्ति नद्यः
समुद्रम् आसाद्य भवन्त्यपेयाः ॥
अन्वयः
AI
गुणाः गुण-ज्ञेषु (स्थिताः) गुणाः भवन्ति, ते (गुणाः) निर्गुणम् प्राप्य दोषाः भवन्ति । आस्वादु-तोयाः नद्यः प्रभवन्ति, (ताः एव) समुद्रम् आसाद्य अपेयाः भवन्ति ।
Summary
AI
Qualities remain virtues in those who recognize merit; reaching the meritless, they become flaws. Rivers flow with sweet water, but upon reaching the ocean, they become undrinkable.
सारांश
AI
गुण जब तक गुणवान व्यक्तियों के पास रहते हैं तब तक वे गुण होते हैं, परंतु निर्गुण को प्राप्त कर वे दोष बन जाते हैं; जैसे स्वादिष्ट जल वाली नदियाँ समुद्र में मिलकर अपेय हो जाती हैं।
पदच्छेदः
AI
| गुणाः | गुण (१.३) | qualities |
| गुणज्ञेषु | गुण–ज्ञ (√ज्ञा+क, ७.३) | in those who recognize merit |
| गुणाः | गुण (१.३) | qualities |
| भवन्ति | भवन्ति (√भू कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) | are |
| ते | तद् (१.३) | they |
| निर्गुणम् | निर्–गुण (२.१) | the meritless person |
| प्राप्य | प्राप्य (प्र√आप्+ल्यप्) | having reached |
| भवन्ति | भवन्ति (√भू कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) | become |
| दोषाः | दोष (१.३) | flaws |
| आस्वादुतोयाः | आस्वादु–तोय (१.३) | having sweet water |
| प्रभवन्ति | प्रभवन्ति (प्र√भू कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) | originate |
| नद्यः | नदी (१.३) | rivers |
| समुद्रम् | समुद्र (२.१) | the ocean |
| आसाद्य | आसाद्य (आ√सद्+ल्यप्) | having reached |
| भवन्ति | भवन्ति (√भू कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) | become |
| अपेयाः | नञ्–पेय (√पा+यत्, १.३) | undrinkable |
छन्दः
उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| गु | णा | गु | ण | ज्ञे | षु | गु | णा | भ | व | न्ति |
| ते | नि | र्गु | णं | प्रा | प्य | भ | व | न्ति | दो | षाः |
| आ | स्वा | दु | तो | याः | प्र | भ | व | न्ति | न | द्यः |
| स | मु | द्र | मा | सा | द्य | भ | व | न्त्य | पे | याः |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.