नाद्रव्ये निहिता काचित् क्रिया फलवती भवेत् ।
न व्यापारशतेनापि शुकवत् पाठ्यते बकः ॥

अन्वयः AI अद्रव्ये निहिता काचित् क्रिया फलवती न भवेत् । शुक-वत् बकः व्यापार-शतेन अपि न पाठ्यते ।

Summary AI No action performed on an unfit object becomes fruitful. Even with a hundred attempts, a crane cannot be taught to speak like a parrot.

सारांश AI किसी अयोग्य वस्तु या पात्र पर किया गया प्रयत्न सफल नहीं होता, जैसे सैकड़ों बार प्रयास करने पर भी बगुले को तोते की तरह पढ़ाया नहीं जा सकता।

पदच्छेदः AI

न	न	not
अद्रव्ये	नञ्–द्रव्य (७.१)	on an unfit object
निहिता	निहित (नि√धा+क्त, १.१)	performed
काचित्	किम्–चित् (१.१)	any
क्रिया	क्रिया (१.१)	action
फलवती	फल–वत् (√मतुप्), १.१	fruitful
भवेत्	भवेत् (√भू कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	may become
न	न	not
व्यापारशतेन	व्यापार–शत (३.१)	with a hundred attempts
अपि	अपि	even
शुकवत्	शुक–वत् (√वति)	like a parrot
पाठ्यते	पाठ्यते (√पठ् +णिच् भावकर्मणोः लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	is taught
बकः	बक (१.१)	a crane

छन्दः अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

नाद्रव्ये निहिता काचित् क्रिया फलवती भवेत् ।न व्यापारशतेनापि शुकवत् पाठ्यते बकः ॥