अन्वयः
AI
तात, हीनैः सह समागमात् मतिः हीयते हि, समैः च समताम् एति, विशिष्टैः च विशिष्टताम् (एति) ।
Summary
AI
O dear one, intelligence indeed declines through association with the low, stays equal with equals, and attains excellence with the distinguished.
सारांश
AI
हीन पुरुषों की संगति से बुद्धि क्षीण होती है, समान स्तर के लोगों के साथ वह वैसी ही रहती है और श्रेष्ठ व्यक्तियों के साथ रहने से बुद्धि भी विशिष्टता को प्राप्त करती है।
पदच्छेदः
AI
| हीयते | हीयते (√हा भावकर्मणोः लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | declines |
| हि | हि | indeed |
| मतिः | मति (१.१) | intelligence |
| तात | तात (८.१) | O dear one |
| हीनૈः | हीन (√हा+क्त, ३.३) | with the low |
| सह | सह | with |
| समागमात् | समागम् (सम्+आ√गम्+अच्), ५.१ | from association |
| समૈः | सम (३.३) | with equals |
| च | च | and |
| समताम् | सम–ता (√तल्), २.१ | equality |
| एति | एति (√इ कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | attains |
| विशिष्टૈः | विशिष्ट (वि√शिष्+क्त, ३.३) | with the distinguished |
| च | च | and |
| विशिष्टताम् | विशिष्ट (वि√शिष्+क्त)–ता (√तल्), २.१ | excellence |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ही | य | ते | हि | म | ति | स्ता | त |
| ही | नैः | स | ह | स | मा | ग | मात् |
| स | मै | श्च | स | म | ता | मे | ति |
| वि | शि | ष्टै | श्च | वि | शि | ष्ट | ताम् |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.