अन्वयः
AI
अग्रतः काक-ताली-यवत् प्राप्तम् निधिम् दृष्ट्वा अपि दैवम् स्वयम् न आदत्ते, (तत्) पुरुष-अर्थम् अपेक्षते ।
Summary
AI
Even if a treasure is found unexpectedly like the 'crow and the palm fruit' coincidence, destiny does not pick it up by itself; it requires human effort.
सारांश
AI
अकस्मात सामने खजाना देख लेने पर भी भाग्य उसे स्वयं नहीं उठा देता, उसे प्राप्त करने के लिए पुरुषार्थ की ही आवश्यकता होती है।
पदच्छेदः
AI
| काक-ताली-यवत् | काक–ताल–ईय–वत् | like the 'crow and palm fruit' coincidence |
| प्राप्तम् | प्राप्त (प्र√आप्+क्त, २.१) | obtained |
| दृष्ट्वा | दृष्ट्वा (√दृश्+क्त्वा) | having seen |
| अपि | अपि | even |
| निधिम् | निधि (२.१) | a treasure |
| अग्रतः | अग्रतः | in front |
| न | न | not |
| स्वयम् | स्वयम् | by itself |
| दैवम् | दैव (१.१) | destiny |
| आदत्ते | आदत्ते (आ√दा कर्तरि लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | picks up |
| पुरुष-अर्थम् | पुरुष–अर्थ (२.१) | human effort |
| अपेक्षते | अपेक्षते (अप√ईक्ष् कर्तरि लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | it requires |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| का | क | ता | ली | य | व | त्प्रा | प्तं |
| दृ | ष्ट्वा | पि | नि | धि | म | ग्र | तः |
| न | स्व | यं | दै | व | मा | द | त्ते |
| पु | रु | षा | र्थ | म | पे | क्ष | ते |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.