अन्यच्च उद्योगिनं पुरुषसिंहम् उपैति लक्ष्मीर्
दैवेन देयम् इति कापुरुषा वदन्ति ।
दैवं निहत्य कुरु पौरुषम् आत्मशक्त्या
यत्ने कृते यदि न सिध्यति कोत्र दोषः ॥

अन्वयः AI उद्योगिनम् पुरुष-सिंहम् लक्ष्मीः उपैति । 'दैवेन देयम्' इति का-पुरुषाः वदन्ति । दैवम् निहत्य आत्म-शक्त्या पौरुषम् कुरु । यत्ने कृते यदि न सिध्यति, अत्र कः दोषः?

Summary AI Prosperity approaches the industrious lion-like man. Cowards say, 'Destiny gives it.' Overcoming fate, exert effort with your own strength. If success is not achieved despite effort, where is the fault?

सारांश AI लक्ष्मी उद्यमी और वीर पुरुष को ही प्राप्त होती है। भाग्य के भरोसे रहने वाले कायर हैं। अपनी शक्ति से पुरुषार्थ करो; यत्न करने पर भी सफलता न मिले तो कोई दोष नहीं।

पदच्छेदः AI

अन्यत्	अन्य (१.१)	another thing
च	च	and
उद्योगिनम्	उद्योगिन् (२.१)	the industrious
पुरुष-सिंहम्	पुरुष–सिंह (२.१)	lion-like man
उपैति	उपैति (उप√इ कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	approaches
लक्ष्मीः	लक्ष्मी (१.१)	prosperity
दैवेन	दैव (३.१)	by destiny
देयम्	देय (√दा+यत्, १.१)	is to be given
इति	इति	thus
का-पुरुषाः	का–पुरुष (१.३)	cowards
वदन्ति	वदन्ति (√वद् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.)	say
दैवम्	दैव (२.१)	fate
निहत्य	निहत्य (नि√हन्+ल्यप्)	overcoming
कुरु	कुरु (√कृ कर्तरि लोट् (परस्मै.) म.पु. एक.)	do
पौरुषम्	पौरुष (२.१)	effort
आत्म-शक्त्या	आत्मन्–शक्ति (३.१)	with your own strength
यत्ने	यत्न (७.१)	effort
कृते	कृत (√कृ+क्त, ७.१)	having been made
यदि	यदि	if
न	न	not
सिध्यति	सिध्यति (√सिध् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	is achieved
कः	किम् (१.१)	what
अत्र	अत्र	here
दोषः	दोष (१.१)	is the fault

छन्दः वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४	१५	१६	१७
अ	न्य	च्च	उ	द्यो	गि	नं	पु	रु	ष	सिं	ह	मु	पै	ति	ल	क्ष्मी
र्दै	वे	न	दे	य	मि	ति	का	पु	रु	षा	व	द	न्ति
दै	वं	नि	ह	त्य	कु	रु	पौ	रु	ष	मा	त्म	श	क्त्या
य	त्ने	कृ	ते	य	दि	न	सि	ध्य	ति	को	त्र	दो	षः
त			भ			ज			ज			ग	ग

Other texts to read

पञ्चतन्त्रम् विष्णुशर्मा

नीलकण्ठविजयचम्पूः नीलकण्ठदीक्षितः

About

Resources

Connect