यथा ह्य् एकेन चक्रेण न रथस्य गतिर्भवेत् ।
तथा पुरुषकारेण विना दैवं न सिद्ध्यति ॥

अन्वयः AI यथा हि एकेन चक्रेण रथस्य गतिः न भवेत्, तथा पुरुष-कारेण विना दैवम् न सिद्ध्यति ।

Summary AI Just as a chariot cannot move with only one wheel, destiny cannot be fulfilled without human effort.

सारांश AI जिस प्रकार केवल एक पहिये से रथ की गति संभव नहीं है, उसी प्रकार मानवीय प्रयत्न के बिना भाग्य भी सिद्ध नहीं होता।

पदच्छेदः AI

यथा	यथा	just as
हि	हि	indeed
एकेन	एक (३.१)	with one
चक्रेण	चक्र (३.१)	wheel
न	न	not
रथस्य	रथ (६.१)	of a chariot
गतिः	गति (१.१)	movement
भवेत्	भवेत् (√भू कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	can be
तथा	तथा	so
पुरुष-कारेण	पुरुष–कार (३.१)	by human effort
विना	विना	without
दैवम्	दैव (१.१)	destiny
न	न	not
सिद्ध्यति	सिद्ध्यति (√सिध् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	is fulfilled

छन्दः अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

यथा ह्य् एकेन चक्रेण न रथस्य गतिर्भवेत् ।तथा पुरुषकारेण विना दैवं न सिद्ध्यति ॥