आहारनिद्राभयमैथुनानि
सामान्यमेतत् पशुभिर्नराणाम् ।
धर्मो हि तेषामधिको विशेषो
धर्मेण हीनाः पशुभिः समानाः ॥
आहारनिद्राभयमैथुनानि
सामान्यमेतत् पशुभिर्नराणाम् ।
धर्मो हि तेषामधिको विशेषो
धर्मेण हीनाः पशुभिः समानाः ॥
सामान्यमेतत् पशुभिर्नराणाम् ।
धर्मो हि तेषामधिको विशेषो
धर्मेण हीनाः पशुभिः समानाः ॥
अन्वयः
AI
आहार-निद्रा-भय-मैथुनानि एतत् नराणाम् पशुभिः (सह) सामान्यम् (अस्ति) । तेषाम् धर्मः हि अधिकः विशेषः (अस्ति) । धर्मेण हीनाः (नराः) पशुभिः समानाः (भवन्ति) ।
Summary
AI
Food, sleep, fear, and mating are common to humans and animals. *Dharma* is the additional special quality of humans; those devoid of *dharma* are equal to animals.
सारांश
AI
भोजन, नींद, डर और संतानोत्पत्ति मनुष्य और पशु में समान हैं। मनुष्य में धर्म ही एकमात्र विशेष गुण है, धर्म के बिना मनुष्य पशु तुल्य है।
पदच्छेदः
AI
| आहार-निद्रा-भय-मैथुनानि | आहार–निद्रा–भय–मैथुन (१.३) | food, sleep, fear, and mating |
| सामान्यम् | सामान्य (१.१) | are common |
| एतत् | एतद् (१.१) | this |
| पशुभिः | पशु (३.३) | with animals |
| नराणाम् | नर (६.३) | of humans |
| धर्मः | धर्म (१.१) | Dharma |
| हि | हि | indeed |
| तेषाम् | तद् (६.३) | their |
| अधिकः | अधिक (१.१) | additional |
| विशेषः | विशेष (१.१) | special quality |
| धर्मेण | धर्म (३.१) | by Dharma |
| हीनाः | हीन (√हा+क्त, १.३) | those devoid |
| पशुभिः | पशु (३.३) | with animals |
| समानाः | समान (१.३) | are equal |
छन्दः
इन्द्रवज्रा [११: ततजगग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| आ | हा | र | नि | द्रा | भ | य | मै | थु | ना | नि |
| सा | मा | न्य | मे | त | त्प | शु | भि | र्न | रा | णाम् |
| ध | र्मो | हि | ते | षा | म | धि | को | वि | शे | षो |
| ध | र्मे | ण | ही | नाः | प | शु | भिः | स | मा | नाः |
| त | त | ज | ग | ग | ||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.