यस्य कस्य प्रसूतोपि गुणवान् पूज्यते नरः ।
धनुर्वंशविशुद्धोपि निर्गुणः किं करिष्यति ॥

अन्वयः AI यस्य कस्य (अपि कुले) प्रसूतः अपि गुणवान् नरः पूज्यते । वंश-विशुद्धः अपि निर्गुणः (नरः) धनुः (इव) किम् करिष्यति?

Summary AI A virtuous man is honored regardless of his birth. What can a man born of noble lineage achieve if he lacks virtue, much like a bow made of fine bamboo is useless without a string?

सारांश AI गुणवान व्यक्ति चाहे किसी भी कुल में जन्मा हो, वह पूजा जाता है। उत्तम वंश (बाँस) से बना होने पर भी बिना गुण (डोरी) के धनुष क्या कर सकता है?

पदच्छेदः AI

यस्य	यद् (६.१)	of whomever
कस्य	किम् (६.१)	of anyone
प्रसूतः	प्रसूत (प्र√सू+क्त, १.१)	born
अपि	अपि	even
गुणवान्	गुणवत् (१.१)	a virtuous
पूज्यते	पूज्यते (√पूज् भावकर्मणोः लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	is honored
नरः	नर (१.१)	man
धनुः	धनुस् (१.१)	a bow
वंश-विशुद्धः	वंश–विशुद्ध (वि√शुध्+क्त, १.१)	pure of lineage
अपि	अपि	even
निर्-गुणः	निर्–गुण (१.१)	one without virtue
किम्	किम् (२.१)	what
करिष्यति	करिष्यति (√कृ कर्तरि लृट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	will he do

छन्दः अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
य	स्य	क	स्य	प्र	सू	तो	पि
गु	ण	वा	न्पू	ज्य	ते	न	रः
ध	नु	र्वं	श	वि	शु	द्धो	पि
नि	र्गु	णः	किं	क	रि	ष्य	ति

यस्य कस्य प्रसूतोपि गुणवान् पूज्यते नरः ।
धनुर्वंशविशुद्धोपि निर्गुणः किं करिष्यति ॥

Other texts to read

चम्पूरामायणम् भोजः

पञ्चतन्त्रम् विष्णुशर्मा

About

Resources

Connect

यस्य कस्य प्रसूतोपि गुणवान् पूज्यते नरः ।धनुर्वंशविशुद्धोपि निर्गुणः किं करिष्यति ॥

Other texts to read

चम्पूरामायणम् भोजः

पञ्चतन्त्रम् विष्णुशर्मा

About

Resources

Connect

यस्य कस्य प्रसूतोपि गुणवान् पूज्यते नरः ।
धनुर्वंशविशुद्धोपि निर्गुणः किं करिष्यति ॥